دستشویی هواپیما
زمان مطالعه: 5 دقیقه
بازدید: 7087«دستشویی هواپیما کجا میریزد؟» شاید شنیده باشید که فضولات دستشویی هواپیما مستقیماً در آسمان تخلیه میشود یا برایتان سؤال شده باشد وقتی در ارتفاع ۱۰ هزار متری از سرویس بهداشتی استفاده میکنید، دقیقاً چه اتفاقی میافتد؟
واقعیت این است که دستشویی هواپیما یکی از بخشهای مهندسیشده آن است و برخلاف شایعهها، هیچچیزی از آسمان به زمین نمیریزد! شاید در سفرهای کوتاه لزوم وجود دستشویی در هواپیما خیلی احساس نشود؛ اما وقتی پروازی ۷ ساعته پیشرو دارید، قطعاً از وجود این امکان روی آسمان خوشحال میشوید!
در این مطلب، سعی میکنیم علاوهبر ارضای حس کنجکاوی شما خواننده عزیز درباره دستشویی هواپیما، تمام نکات مرتبط با نحوه استفاده از دستشویی هواپیما را در اختیارتان قرار دهیم.
دستشویی هواپیما کجاست؟
این پرسش پاسخ دقیقی ندارد. درواقع، مکان قرارگیری دستشوییها در انواع هواپیماهای مختلف باهم فرق دارد. برای مثال، ممکن است در هواپیماهای شرکت ایرباس دستشویی وسط هواپیما باشد و در هواپیماهای شرکت بوئینگ در انتهای سالن هواپیما طراحی شود. پس محل قرارگیری دستشویی به مدل و نوع هواپیما بستگی دارد.
دستشویی هواپیما کجا میریزه؟
برخلاف تصور رایج، دستشویی هواپیما با فضای بیرون یا آسمان ارتباطی ندارد و محتویات آن در طول پرواز بهطور کامل داخل خود هواپیما باقی میماند. تمام پسابها و فضولات به مخزنهای مخصوص و کاملاً دربستهای منتقل میشوند که در بدنه هواپیما تعبیه شدهاند.
این مخزنها تا پایان پرواز مهروموم باقی میمانند و تنها پساز فرود هواپیما و در شرایط کنترلشده بهواسطه تجهیزات زمینی تخلیه میشوند. بنابراین در هیچ مرحلهای از پرواز، چیزی از دستشویی هواپیما به بیرون ریخته نمیشود.
تخلیه فاضلاب و دستشویی هواپیما؛ از دیروز تا امروز

بدیهی است که در سالهای ابتدایی حیات هواپیماهای مسافربری، سیستم تخلیه فضولات توالت هواپیما بهشکل امروزی نبوده است. سال ۱۹۳۴، یکی از هواپیماهای بریتانیایی به توالتی مجهز بود که مخزن آن مستقیماً به بیرون هواپیما راه داشت. این تخلیه صدای بسیار بلندی داشت که ناشی از بازشدن درپوش و تأثیر فشار هوا بود.
در این مدل از دستشوییهای هواپیما، محل توالت بهصورت سطلی با درپوش بود که افزونبر مشکلات تخلیه مخزن، ظاهر مناسبی نداشت. واضح است که برای رفع این مشکلات باید چارهای پیدا میشد و این مدل از دستشوییهای هواپیما جای خود را با نمونههای پیشرفتهتر و بهتر عوض میکرد.
جیمز کمپر دستشویی هواپیما در قالب امروزی را اختراع کرد و با گذشت سالها به پختگی رسید و سال ۱۹۸۲، شرکت بوئینگ این نمونه از دستشویی هواپیما را روی هواپیماهای خود اجرا کرد.
دستشویی هواپیما چگونه کار میکند؟
دستشویی هواپیما مکانیزم بسیار سادهای دارد. این دستشویی که «دستشویی خلأ» هم نامیده میشود، با استفاده از مایع آبیرنگ غیرچسبنده (Skykem) و مکنده خلأ کار میکند. بدینصورت که بعداز فشردن دکمه تخلیه، درپوش باز و خلأ هوایی ایجاد میشود. این خلأ پسابها و فضولات دستشویی هواپیما را بههمراه مایع آبیرنگ به مخزن اصلی منتقل میکند.
خالیکردن مخزن دستشویی هواپیما

تمام فضولات دستشویی هواپیما با سیستم مکندهای که توضیح داده شد، درون مخزن اصلی میریزد. این مخزن ضامنی دارد که از قسمت خارجی بدنه هواپیما دردسترس است. این یعنی مخزن برفراز آسمان تخلیه نخواهد شد و سهواً یا عمداً چنین اتفاقی حین پرواز روی نخواهد افتاد؛ بلکه بعداز پایان پرواز و پیادهشدن مسافران انجام میشود.
برای این منظور کامیون مخصوص حمل فضولات که به بالابر مجهز است، در زیر هواپیما و درست همراستا با درِ تخلیه مخزن دستشویی مستقر میشود. سپس اپراتور دو شلنگ با اندازه متفاوت به قسمتهای مرتبط روی بدنه هواپیما متصل میکند: یکی مخصوص انتقال پساب و دیگری مخصوص انتقال فضولات.
پساز اطمینان از اتصال و قفلشدن لولهها به محل مدنظر، عمل تخلیه با مکش انجام و تمام محتویات مخزن هواپیما به کامیون حمل فضولات منتقل میشود. این کار بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان میبرد.
نکاتی که درباره دستشویی هواپیما نمیدانید

در ادامه، واقعیتهایی را درباره دستشویی هواپیما میخوانید که ممکن است برایتان جالب باشد:
- طبق قوانین پرواز، هنگام ورود و تیکآف هواپیما نمیتوان از دستشویی استفاده کرد.
- آب موجود در دستشویی هواپیما را ننوشید؛ زیرا حاوی باکتری و جانداران میکروسکوپی است.
- آلودهترین قسمت هواپیما میزهای تاشو و دستگیرهها و سگک کمربندها هستند، نه دستشویی هواپیما!
- با اینکه کشیدن سیگار در هواپیما ممنوع است، در کنار تمام سطلهای زباله در هواپیما، جاسیگاری تعبیه شده تا افراد بیملاحظه و قانونشکن تهسیگار خود را درون سطل زباله نیندازند؛ چراکه این کار خطر آتشسوزی را تا حد زیادی افزایش میدهد.
- قفل دستشویی هواپیما مشقی است! قفل دستشویی هواپیما این قابلیت را دارد که از بیرون دستشویی هم باز شود. این ویژگی در مواقع ضروری به مهمانداران کمک میکند تا درصورت بروز مشکل برای مسافر داخل دستشویی، در سریعترین حالت ممکن خود را به او برسانند.
سخن آخر
دستشویی هواپیما شاید در نگاه اول موضوعی ساده یا حتی خندهدار به نظر برسد؛ اما پشت همین بخش کوچک، سالها مهندسی و استانداردهای ایمنی و طراحی دقیق وجود دارد. دانستن این موضوع که در ارتفاع هزاران متری همهچیز بهدقت مدیریت میشود و خطری از بابت بهداشت یا ایمنی وجود ندارد، تجربه سفر هوایی را میتواند آرامتر و مطمئنتر کند.
با خواندن مطلب حاضر، اگر دفعه بعد در پرواز صدای تخلیه دستشویی را شنیدید یا این سؤال دوباره به ذهنتان رسید، جواب را میدانید و با خیال راحت به سفرتان ادامه میدهید.
سوالات متداول
آیا فضولات دستشویی هواپیما در آسمان تخلیه میشود؟
خیر، تمام فضولات و پسابها در مخزنهای کاملاً دربسته داخل هواپیما ذخیره میشوند و تنها پساز فرود، بهصورت کنترلشده تخلیه میشوند.
چرا صدای تخلیه دستشویی هواپیما اینقدر بلند است؟
این صدا بهدلیل عملکرد سیستم خلأ است که با مکش قوی، محتویات را سریع به مخزن منتقل میکند و نشانه خرابی یا خطر نیست.
آیا استفاده از دستشویی هواپیما در همه زمانهای پرواز مجاز است؟
خیر، هنگام تیکآف و فرود و در شرایط خاص مانند تلاطم شدید، استفاده از دستشویی ممنوع است و مهمانداران این موضوع را اعلام میکنند.
آب داخل دستشویی هواپیما از کجا تأمین میشود و آیا نوشیدنی است؟
آب دستشویی از مخزنهای مخصوص هواپیما تأمین میشود؛ اما برای نوشیدن مناسب نیست و صرفاً برای شستوشو استفاده میشود.
اگر سیستم دستشویی هواپیما خراب شود، چه اتفاقی میافتد؟
درصورت بروز مشکل، خدمه پرواز دستشوییهای دیگر را مدیریت میکنند و در مواقع خاص، ممکن است محدودیتهایی ایجاد شود؛ اما این موضوع خطری برای ایمنی پرواز ندارد.