جاهای دیدنی قم؛ معرفی ۱۹ مکان دیدنی و تفریحی قم برای سفر

وقتی از سفر به قم سخن به میان می‌آید، معمولاً اولین و تنها گزینه‌ها برای گشت‌و‌گذار در این شهر زیارت حرم حضرت معصومه(س) و سر‌زدن به مسجد مقدس جمکران است. اگر می‌خواهید قم را متفاوت‌تر ببینید، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید؛ چراکه می‌خواهیم شما را با جاهای دیدنی قم آشنا کنیم.

فهرست جاهای دیدنی قم

قم پیش‌از هر چیز با فضاهای مذهبی‌اش شناخته می‌شود؛ مکان‌هایی که نه‌تنها مقصد زائران، بلکه بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی و شهری قم هستند.

بازدید از جاذبه‌های مذهبی قم بخش جدانشدنی تجربه سفر هر مسافری در شهر قم است؛ زیرا بیشتر زندگی شهری و معماری و حال‌وهوای قم حول همین مکان‌ها شکل گرفته است. افزون‌بر‌این، قم پر از جاهای دیدنی تاریخی و طبیعی است که ارزش دست‌کم یک بار بازدید را دارد.

حرم حضرت معصومه(س)

حرم حضرت معصومه(س) مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین جاذبه قم است؛ جایی که مرکز ثقل شهر به حساب می‌آید و اغلب مسیرهای گردش و زیارت به آن ختم می‌شوند. بسیاری از مسافران قدم‌زدن در اطراف حرم و نشستن در صحن‌ها را یکی از بخش‌های آرام‌ سفرشان می‌دانند؛ تجربه‌ای که در ساعات مختلف روز حال‌وهوای متفاوتی دارد.

• آدرس: استان قم، شهر قم، حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س)
• مشاهده حرم حضرت معصومه(س) روی گوگل‌مپ

مسجد جمکران

کافی است که فقط ۶ کیلومتر از قم دور شوید  و به معروف‌ترین مسجد این شهر، مسجد جمکران برسید. مسجد جمکران یکی از مکان‌های مذهبی معروف‌ در ایران شناخته می‌شود که نه‌تنها در ایران و میان شیعیان، بلکه در تمام دنیا مشهور است.

بسیاری از مسافران قم بعد‌از زیارت حرم حضرت معصومه‌(س) به‌سمت مسجد مقدس جمکران می‌روند. این مسجد متعلق به قرن چهارم قمری و منتسب به حضرت مهدی(عج) است. مسجد جمکران به‌ویژه در شب‌های سه‌شنبه و ایام خاص مذهبی، میزبان جمعیت زیادی از زائران می‌شود و فضای معنوی خاصی دارد.

• آدرس: استان قم، ۶ کیلومتری شهر قم، روستای جمکران، انتهای بلوار پیامبر اعظم(ص)
• مشاهده مسجد مقدس جمکران روی گوگل‌مپ

مدرسه فیضیه

مدرسه فیضیه قم جزو بناهای تاریخی‌مذهبی معروف قم است. این مدرسه در کنار حرم حضرت معصومه(س) قرار دارد؛ به همین دلیل، معمولاً بعد‌از زیارت حرم مکانی مناسب برای بازدید است. معماری مدرسه فیضیه با حیاط مرکزی و حجره‌های اطراف و ایوان‌های ساده اما اصیل، نمونه‌ای شاخص از مدارس علوم دینی ایران به شمار می‌آید.

قدم‌زدن در حیاط مدرسه و تماشای حجره‌ها به شما این فرصت را می‌دهد که با بخشی از زندگی علمی قم از نزدیک آشنا شوید؛ فضایی که در عین سادگی، عمیق و تأثیرگذار است.

• آدرس: قم، بلوار زائر، حوزه علمیه قم
• مشاهده مدرسه فیضیه قم روی گوگل‌مپ

مقبره‌های باغ گنبد سبز

باغ گنبد سبز ازجمله جاهای دیدنی و تاریخی و البته کمترشناخته‌شده قم است که نشان می‌دهد این شهر فقط مقصد مذهبیِ معاصر نیست؛ بلکه ریشه‌های عمیقی در تاریخ ایران دارد. این مجموعه شامل سه مقبره تاریخی با گنبدهای سبزرنگ است که قدمت آن‌ها به دوره سلجوقیان بازمی‌گردد و از نظر معماری، ارزش تاریخی فراوانی دارند.

مقبره‌های باغ گنبد سبز برای کسانی جذاب‌اند که در کنار زیارت، دوست دارند چهره تاریخی قم را نیز ببینند. این مجموعه در محدوده شهری قم قرار دارد و دسترسی به آن آسان است؛ به همین دلیل، به‌راحتی می‌توانید آن را در کنار دیگر جاهای دیدنی شهر در برنامه گشت‌وگذار قرار دهید.

• آدرس: قم، خیابان شهید جواد دل‌آذر، بلوار شهیدروحانی
• هزینه بلیط ورودی: ۱۰ هزار تومان
• مشاهده مقبره باغ گنبد سبز قم روی گوگل‌مپ

موزه آستان مقدس حضرت معصومه(س)

موزه آستان مقدس حضرت معصومه(س) یکی از بخش‌های دیدنی مجموعه حرم است. این موزه فرصتی است برای دیدن بخش‌هایی از تاریخ قم و حرم مطهر حضرت معصومه که در نگاه اول و در میان صحن‌ها و فضاهای زیارتی دیده نمی‌شوند. 

در این موزه، مجموعه‌ای از آثار تاریخی و هنری نگه‌داری می‌شوند؛ از نسخه‌های خطی قرآن و کتاب‌های نفیس گرفته تا اشیای وقفی، ظروف قدیمی، فرش‌های ارزشمند و هدایایی که در دوره‌های مختلف به حرم اهدا شده‌اند.

• آدرس: قم، حرم مطهر حضرت معصومه(س)، موزه فاطمی
• هزینه بلیط ورودی: ۱۷ هزار تومان
• مشاهده موزه حرم حضرت معصومه(س) روی گوگل‌مپ

مسجد جامع قم

این مسجد قدیمی‌ترین مسجد شهر قم به شمار می‌آید و بنای اصلی آن به قرن ششم قمری بازمی‌گردد. در مسجد جامع قم از تزیینات پرزرق‌وبرق و شلوغ خبری نیست و زیبایی این بنا در سکوت و تناسب فضاها و آجرکاری‌هایی نهفته است که قرن‌ها پابرجا مانده‌اند.

طاق‌های بلند و دیوارهای آجری و فضای باز مسجد، حس آرامشی منتقل می‌کنند که کمتر در بناهای جدید دیده می‌شود. اینجا بیشتر از آنکه شاهد بنایی تاریخی باشید، احساس می‌کنید وارد فضایی شده‌اید که هنوز زندگی مذهبی در آن جریان دارد.

• آدرس: قم، بلوار پانزده‌خرداد، خیابان دروازه ری، دروازه ری پنجاه‌وششم
• مشاهده مسجد جامع قم روی گوگل‌مپ

خانه حاج‌علی‌خان زند

ممکن است که تا امروز نام خانه حاج‌علی‌خان زند در قم را نشنیده باشید؛ چراکه این خانه در عین شهرت، کمی ناشناخته است. این خانه متعلق به دوره قاجار است و نمونه‌ای شاخص از معماری خانه‌های اعیانی آن زمان محسوب می‌شود.

خانه حاج‌علی‌خان زند شامل حیاطی آرام با حوض مرکزی است که اتاق‌هایی به‌صورت منظم اطراف آن قرار گرفته‌ا‌ند. تزیینات ساده اما ظریف و پنجره‌های مشبک و تناسب فضاها نشان می‌دهند که در معماری این خانه هم زیبایی و هم کاربری به‌خوبی در کنار هم قرار گرفته‌اند. 

• آدرس: قم، محله چهارمردان، کوچه گذر قلعه
• هزینه بلیط ورودی: ۴ هزار تومان 
• مشاهده خانه حاج‌علی‌خان زند قم روی گوگل‌مپ

قبرستان شیخان

قبرستان شیخان در نزدیکی حرم حضرت معصومه(س) قرار دارد؛ ازاین‌رو‌، بسیاری از زائران در کنار برنامه زیارتی خود، زمانی را هم برای بازدید از شیخان در نظر می‌گیرند. بااین‌همه، شیخان فقط گورستان نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی قم است.

قبرستان شیخان آرامگاه بسیاری از علمای بزرگ و فقها و شخصیت‌های برجسته دینی است؛ افرادی که نقش مهمی در شکل‌گیری جایگاه علمی قم برعهده داشته‌اند. قدم‌زدن در میان قبرها و سنگ‌نوشته‌ها شما را با نام‌هایی آشنا می‌کند که شاید بارها در کتاب‌ها یا روایت‌های مذهبی شنیده‌اید. 

• آدرس: قم، نزدیک حرم حضرت معصومه (س)
• مشاهده قبرستان شیخان روی گوگل‌مپ

کتابخانه آیت‌الله مرعشی‌نجفی

کتابخانه آیت‌الله مرعشی‌نجفی ازجمله کتابخانه‌های بزرگ‌ و ارزشمند جهان اسلام است که آیت‌الله مرعشی نجفی، از علمای معروف، آن را تأسیس کرده است. این کتابخانه در نزدیکی حرم حضرت معصومه(س) قرار گرفته است و به‌راحتی می‌توانید از آن در کنار دیگر جاهای دیدنی قم بازدید کنید.

آنچه کتابخانه آیت‌الله مرعشی‌نجفی را متمایز می‌کند، مجموعه عظیم نسخه‌های خطی و کتاب‌های نفیس و آثار کمیابی است که در طول سال‌ها با تلاش شخصی آیت‌الله مرعشی‌نجفی گردآوری شده‌اند. گفته می‌شود که بسیاری از این نسخه‌ها حاصل سال‌ها جست‌وجو و سفر و حتی فروش دارایی‌های شخصی برای حفظ میراث مکتوب شیعه و اسلام بوده‌اند.

• آدرس: قم، بلوار شهدا (صفاییه)، خیابان ارم، ارم ۹ (محله‌ یخچال قاضی)
• مشاهده کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی روی گوگل‌مپ

بازار قدیم قم

بازار قدیم قم یکی دیگر از جاذبه‌هایی است که هنوز می‌توان در آن رد پای زندگی قدیم شهر را لمس کرد. بازار مذکور مانند بسیاری از بازارهای تاریخی ایران، فقط محل خرید نیست؛ بلکه بخشی از هویت شهری و اجتماعی قم به شمار می‌رود.

این بازار از بخش‌های مختلفی مانند راسته‌ها و سراها و تیمچه‌ها تشکیل شده است. نورگیری از سقف‌های گنبدی و طاق‌های آجری و نظم فضایی بازار، نمونه‌ای زیبا از هنر معماری ایرانی در دوره‌های گذشته را به نمایش می‌گذارد.

• آدرس: قم، امیرکبیر، پل بازار، آستانه، بازارچه کفاش‌ها (محله ارم)
• مشاهده ازار قدیم قم روی گوگل‌مپ

امامزاده موسی مبرقع(ع)

امامزاده موسی مبرقع(ع) یکی از امامزاده‌های مهم قم و آرامگاه فرزند بلافصل امام جواد(ع) است. این بقعه در نزدیکی حرم حضرت معصومه(س) قرار گرفته است و به‌دلیل موقعیت مکانی‌اش، اغلب در برنامه زیارتی مسافران قرار می‌گیرد.

فضای ساده و آرام امامزاده آن را به مکانی مناسب برای زیارت کوتاه و خلوت‌تر از حرم تبدیل کرده است. بسیاری از زائران پس‌از زیارت حرم، برای دقایقی توقف و زیارت به این مکان می‌آیند.

• آدرس: قم، خیابان آیت‌الله طالقانی، طالقانی ۴۹ (محله‌ چهل‌اختران)
• مشاهده امامزاده موسی مبرقع روی گوگل‌مپ

امامزاده علی بن‌جعفر(ع)

امامزاده علی بن‌جعفر(ع) جزو امامزاده‌های قدیمی‌ قم به حساب می‌آید که سال‌هاست در میان مردم شهر جایگاه خاصی دارد. این امامزاده در یکی از محله‌های قدیمی قم واقع شده است و فضای آن حال‌وهوایی سنتی و مردمی دارد.

صحن نسبتاً وسیع و فضای مناسب برای زیارت خانوادگی و دسترسی آسان باعث شده است تا این مکان هم برای زائران و هم برای مردم محلی اهمیت داشته باشد.

• آدرس: قم، شهیدان شاهرودی، بین شاهرودی ۲ و بلوار شهیدروحانی، گلزار شهدای امامزاده علی بن‌جعفر(ع) (محله گلزار)
• مشاهده امامزاده علی بن‌جعفر روی گوگل‌مپ

جاهای دیدنی قم و اطراف آنر

قم فقط به دیدنی‌های داخل شهر محدود نمی‌شود. اگر کمی از فضای شهری فاصله بگیرید، به مقاصدی می‌رسید که چهره‌ای متفاوت از قم نشان می‌دهند. جاهای دیدنی قم و اطراف آن برای کسانی مناسب هستند که دوست دارند سفرشان را از حالت زیارتیِ صرف خارج کنند.

نکته جذاب درباره جاهای دیدنی اطراف قم این است که بسیاری از این مقاصد فاصله زیادی با شهر ندارند و می‌توانید از آن‌ها در قالب برنامه نیم‌روزه یا یک‌روزه بازدید کنید. اگر به‌دنبال جاهایی هستید که هم خلوت‌تر و هم حال‌وهوای متفاوتی از مرکز شهر داشته باشند، دیدنی‌های اطراف قم انتخاب‌های مناسبی برای شما هستند.

قلعه قمرود

قلعه قمرود یکی از جاذبه‌هایی است که به‌خوبی نشان می‌دهد قم فقط شهر مذهبی امروزی نیست؛ بلکه پیشینه‌ای بسیار عمیق و چندلایه در تاریخ ایران دارد. این قلعه‌ها که در منطقه قمرود و اطراف قم قرار گرفته‌اند، قدمتی طولانی دارند و قدمت آن‌ها به دوره‌های باستانی همچون اشکانی و بعدها صفوی بازمی‌گردد.

اگرچه بخش زیادی از قلعه‌های قمرود در گذر زمان تخریب شده‌اند، همان بقایای باقی‌مانده هم برای علاقه‌مندان به تاریخ و معماری کهن دیدنی و درخورتأمل هستند. دیوارهای فرسوده و سازه‌های نیمه‌ویران و موقعیت جغرافیایی قلعه‌ها، تصویری زنده از گذشته‌های دور را پیش چشم بازدیدکننده می‌آورد.

• آدرس: قم، شهرستان قم، جاده کوه سفید، ولیعصر
• مشاهده قلعه قمرود روی گوگل‌مپ

کاروان‌سرای حوض سلطان

کاروان‌سرای حوض سلطان یکی از بناهای تاریخی کمترشناخته‌شده اطراف قم است که نام آن با مسیرهای قدیمی کاروانی و سفرهای طولانی در دل کویر گره خورده است. این کاروان‌سرا به دوره قاجار تعلق دارد و از نظر معماری، شباهت زیادی به خانه‌ها و کاروان‌سراهای سنتی شهرهایی مانند یزد و کاشان دارد.

کاروان‌سرای حوض سلطان در نزدیکی روستای چشمه شور و حوالی دریاچه حوض سلطان قرار دارد. همین موقعیت جغرافیایی باعث شده است تا این بنا نقش مهمی در توقف و استراحت و تأمین امنیت مسافران و تاجران برعهده داشته باشد.

اگرچه امروزه کاروان‌سرای حوض سلطان از آن شکوه گذشته فاصله گرفته؛ نام و ساختار آن هنوز هم روایتگر بخشی از تاریخ سفر و تجارت در مرکز ایران است. متأسفانه در‌حال‌حاضر به‌دلیل شرایط خاص بنا و مسائل حفاظتی، امکان بازدید از کاروان‌سرای حوض سلطان وجود ندارد.

• آدرس: کمربندی تهران به قم، روستای چشمه‌شور، مسیر قلعه قرمز
• مشاهده کاروان‌سرای حوض سلطان روی گوگل‌مپ

دریاچه حوض سلطان

دریاچه حوض سلطان ازجمله جاهای دیدنی متفاوت اطراف قم است. این دریاچه نمکی در دل فضای خشک و بی‌انتها شکل گرفته؛ اما نتیجه‌اش منظره‌ای است که بیشتر به قاب هنری شباهت دارد تا پدیده‌ای طبیعی.

آنچه دریاچه حوض سلطان را خاص می‌کند، بازی رنگ‌ها و بافت‌هاست. وقتی آب روی سطح نمک می‌نشیند، دریاچه به آینه طبیعی عظیمی تبدیل می‌شود؛ زیرا آسمان و ابرها و نور خورشید را بی‌کم‌وکاست بازتاب می‌دهد و همین ویژگی آن را به بهشتی برای عکاسان و علاقه‌مندان به طبیعت خاص تبدیل کرده است.

• آدرس: کمربندی تهران به قم
• مشاهده دریاچه حوض سلطان روی گوگل‌مپ

مکان‌‌های تفریحی قم برای جوانان؛ شب‌ها کجا برویم؟

شب که از راه می‌رسد، قم آرام‌تر و دوست‌داشتنی‌تر می‌شود؛ چراکه خیابان‌ها خلوت‌ترند و هوا خنک‌تر است و شهر آماده شب‌گردی سبک و بی‌دغدغه می‌شود. بیشتر گردشگران ترجیح می‌دهند این شب‌گردی را با خوردن غذایی لذیذ کامل کنند؛ به همین دلیل، رفتن به بهترین رستوران‌های قم از نظر مردم هم می‌تواند بخشی جذاب از برنامه شبانه شما باشد.

در ادامه، با چند نمونه از جاهای دیدنی و تفریحی مهم قم آشنا می‌شوید که هم دردسترس‌اند و هم برای شب‌گردی جوانان انتخاب‌های مناسبی به حساب می‌آیند.

پارک علوی قم

پارک علوی ازجمله پارک‌های شهری شناخته‌شده‌ قم است که فضای سبز گسترده و مسیرهای پیاده‌روی و امکانات تفریحی ساده‌ای دارد. این پارک انتخاب مطلوبی برای استراحت بعداز گشت‌وگذار در شهر و پیاده‌روی عصرگاهی یا گذراندن وقت با خانواده است.

وجود زمین بازی کودکان و فضای باز پارک علوی را به یکی از جاهای دیدنی قم برای سفرهای خانوادگی تبدیل کرده است.

• آدرس: قم، خیابان شهیدان آقایوسفی، آقایوسفی ۶، بلوار الغدیر، بوستان علوی
• مشاهده پارک علوی قم روی گوگل‌مپ

بوستان غدیر

بوستان غدیر از دیگر فضاهای تفریحی قم است که بیشتر در کانون توجه خانواده‌ها و جوان‌ها قرار می‌گیرد.  فضای باز و مسیرهای مناسب قدم‌زدن و امکانات رفاهی باعث شده است تا این بوستان یکی از انتخاب‌های محبوب برای تفریح‌های سبک و روزمره باشد.

اگر به‌دنبال جایی هستید که بدون شلوغی زیاد بتوانید چند ساعتی بیرون از فضای بسته باشید، بوستان غدیر گزینه مناسبی است.

• آدرس: قم، بلوار غدیر، ۳ کیلومتر بعداز شهر پردیسان
• مشاهده بوستان غدیر روی گوگل‌مپ

پارک خضر نبی

پارک خضر نبی جزو فضاهای تفریحی متفاوت قم است؛ نه به‌دلیل امکانات عجیب، بلکه به‌دلیل موقعیتش. این پارک روی ارتفاع قرار گرفته است و از آن می‌توانید چشم‌انداز جذابی از شهر قم را ببینید.

بسیاری از مسافران و حتی خود قمی‌ها عصرها برای قدم‌زدن کوتاه و نشستن در فضای باز و تماشای غروب به این پارک می‌آیند. اگر دنبال جایی خلوت‌تر و کمی متفاوت از پارک‌های معمول شهری هستید، خضر نبی انتخاب ایدئالی است.

• آدرس: قم، خیابان ایثار،ایثار ۱/۱، بوستان خضر نبی
• مشاده بوستان خضر نبی روی گوگل‌مپ

پارک لاله

پارک لاله یکی از پارک‌های شناخته‌شده و قدیمی قم است که فضای سبز مناسب و مسیرهای پیاده‌روی و امکانات رفاهی ساده‌ای دارد. این پارک بیشتر برای خانواده‌ها و کسانی مناسب است که به‌دنبال تفریحی سبک و بدون دردسر هستند.

اگر با فرزندتان سفر می‌کنید یا می‌خواهید ساعتی را در فضای باز و آرام بگذرانید، پارک لاله می‌تواند گزینه‌ای امن و مطمئن باشد.

• آدرس: قم، بلوار یادگار امام، خیابان مولایی ۱۰ (محله شادقلی)
• مشاهده پارک لاله روی گوگل‌مپ

جاهای دیدنی قم برای کودکان

اگر با خانواده و کودک به قم سفر می‌کنید،  این شهر چند فضای تفریحی و شهربازی دارد که برنامه سفر کودکان را می‌توانند برایشان متنوع‌تر و جذاب‌تر کنند. ترکیب گشت‌وگذار شهری با توقف در این مکان‌ها باعث می‌شود تا بچه‌ها هم از سفر به قم خاطره خوشی به خاطر بسپارند و خسته نشوند.

شهربازی سرزمین شادی قم

سرزمین شادی یکی از شهربازی‌های سرپوشیده قم به حساب می‌آید که برای کودکان و نوجوانان طراحی و در پارک فدک واقع شده است. شهربازی سرزمین شادی قم امکاناتی مانند بازی‌های الکترونیکی و وسایل حرکتی و بخش‌های سرگرمی دارد و بیشتر برای ساعاتی تفریح در فضای امن و کنترل‌شده مناسب است؛ به‌ویژه در روزهای گرم یا سرد سال که گشت‌وگذار در فضای باز سخت‌تر می‌شود.

• آدرس: قم، بلوار الغدیر، مجتمع تجاری تفریحی
• مشاهده سرزمین شادی قم روی نقشه

پارک پردیسان

در منطقه پردیسان قم، چند پارک محلی با وسایل بازی کودکانه وجود دارند که برای ساکنان این منطقه و مسافران، فضایی مناسب برای تفریح کوتاه کودکان فراهم می‌کنند. این پارک‌ها امکانات ساده‌ای دارند؛ اما برای تخلیه انرژی بچه‌ها و استراحت کوتاه والدین گزینه‌های کاربردی‌اند.

• آدرس: قم، منطقه پردیسان
• مشاهده پارک‌ پردیسان قم روی نقشه

سخن آخر

جاهای دیدنی قم آن‌قدر متنوع‌اند که می‌توانید در کنار حرم‌ها و مسجدها و امامزاده‌ها، سفر چندروزه‌تان به این شهر را با بازدید از بناهای تاریخی و فضای فرهنگی تا طبیعت اطراف شهر و دریاچه‌های نمکی و پارک‌ها و مکان‌های گردشگری کامل‌تر و لذت‌بخش‌تر کنید.

چه به‌دنبال مکان‌های تفریحی قم برای جوانان باشید، چه بخواهید با خانواده سفر کنید و خواهان بازدید از جاهای دیدنی قم برای کودکان باشید، این شهر همچنان گزینه‌های مطلوبی در اختیارتان قرار می‌دهد. پیشنهاد می‌کنیم که سفر به قم را در فصول‌های خنک‌تر سال هم تجربه و از جاهای دیدنی قم در پاییز دیدن کنید.

سوالات متداول