جاهای دیدنی سبزوار؛ سفر به شهر سربداران با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بی‌مانند

سبزوار شهری با تاریخی پرفرازونشیب است که نامش همواره در تاریخ کشورمان ماندگار مانده است. در گذشته، این شهر به نام «سربداران» شناخته می‌شد؛ نامی که از دلاورانی برگرفته شده است که دربرابر حمله‌های مغول ایستادگی و جای خود را فدای این مرزوبوم کردند. هرچند حمله مغول این شهر را ویران کرد، سبزوار باردیگر مانند ققنوس از خاکستر خود برخاست. به‌دلیل تاریخ دیرینه و غنی، این شهر مملو از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی است. اگر قصد به این دیار سفر کنید، تا پایان مطلب با ما همراه باشید؛ چراکه می‌خواهیم جاهای دیدنی سبزوار مشهد را برایتان معرفی کنیم.

سبزوار کجاست؟

سبزوار در شمال استان خراسان‌رضوی واقع شده و از بهترین جاهای دیدنی اطراف مشهد است. از نظر جغرافیایی، این شهر در دشتی نسبتا هموار و حاصل‌خیز قرار دارد. سبزوار از شرق با نیشابور‌، از جنوب‌شرقی با بردسکن‌، از غرب با شاهرود، از جنوب‌غربی با دامغان و از جنوب با کاشمر و خلیل‌آباد همسایه است.

ناگفته نماند که از نظر موقعیت راهبردی، سبزوار در مسیر ارتباطی مشهد به تهران قرار دارد و نقش مهمی در تردد و تبادل اقتصادی منطقه ایفا می‌کند.

جاهای دیدنی سبزوار کجاست؟

در جدول زیر، نگاهی گذرا به مکان های دیدنی سبزوار مشهد انداخته‌ایم.

نام جاذبه	مناسب برای	فاصله از مرکز شهر
خانه‌باغ اسکویی	آشنایی با تاریخ قاجار و عکاسی از عناصر معماری	۴ کیلومتر
مناره آجری روستای خسروجرد	آشنایی با تاریخ باستان و عکاسی از برج	۱۰ کیلومتر
خانه جعفرزاده	آشنایی با تاریخ قاجار و عکاسی از معماری کهن	داخل شهر
خانه الداغی	آشنایی با معماری قاجار و مهندسی سنتی	داخل شهر
خانه و آرامگاه امین‌التجار	درک تاریخ و شناخت زندگی افراد مهم	داخل شهر
کاروانسرای فرامرزخان	درک دلیل وجود این کاروانسراها و موزه‌گردی	داخل شهر
آتشکده میرمظفر	آشنایی با تاریخ پیش‌از اسلام و کوه‌نوردی سبک	۸۰ کیلومتر
آتشکده خانه دیو	آشنایی با تاریخ ساسانیان و معماری مذهبی	۴۴ کیلومتر
تپه عیدگاه	آشنایی با تاریخ ۷۰۰۰ ساله منطقه	۷ کیلومتر
یخدان‌های سبزوار	آشنایی با مهندسی سازه های سنتی و عکاسی	۷ کیلومتر
رودخانه ششتمد	طبیعت‌گردی و پیک‌نیک و ییلاق‌گردی	۴۰ کیلومتر
روستای بلاش‌آباد	روستاگردی و عکاسی از کوچه‌های سنتی	۲۵ کیلومتر
آبشار برغمد	طبیعت‌گردی و پیاده‌روی در دره	۳۰ کیلومتر
کویر دوشاخ	کویرنوردی و عکاسی در زمان غروب	۷ کیلومتر
پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد	حیات‌وحش‌نگری و طبیعت‌گردی	۷ کیلومتر
آبشار چنارستان بید‎	طبیعت‌گردی بکر و کمپینگ در محیط طبیعی	۴۰ کیلومتر
رودخانه دلبر	پیک‌نیک ییلاقی و طبیعت‌گردی سرسبز	۲۵ کیلومتر
آبشارهای بفره	کوه‌نوردی حرفه‌ای و کمپینگ در محیط	۳۵ کیلومتر
سد یام جوین	پیک‌نیک و امکان ماهیگیری تفریحی	۷۰ کیلومتر
باغ ملی	شهربازی خانوادگی و تفریح شهری	داخل شهر
شهربازی دیبا	تفریح هیجانی و بازی‌های مخصوص کودکان	داخل شهر
بازار قدیمی سرپوش	خرید طلا و پارچه و عکاسی از بازار تاریخی	داخل شهر
بازار حاج‌زمان	خرید سوغات و محصولات دیگر	داخل شهر
مسجد جامع	زیارت و آشنایی با معماری مذهبی	داخل شهر
بقعه امامزاده یحیی	زیارت و عکاسی از هنر معماری	داخل شهر
مسجد پامنار	زیارت و تماشای هنر تاریخی مذهبی	داخل شهر
مصلی تاریخی	آشنایی با بناهای تاریخی و مذهبی	داخل شهر
آرامگاه شیخ‌نجم‌الدین کبری	زیارت عرفانی و درک تاریخ صوفیانه	۳۶ کیلومتر
آرامگاه بقراط	آشنایی با افراد عالم و عکاسی از بقعه	داخل شهر
آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی	بررسی زندگی بزرگان و تماشای اوج هنری معماری	داخل شهر
آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری	درک زندگی علما و عکاسی از آثار هنری	داخل شهر

جاذبه‌های تاریخی سبزوار

سبزوار با تاریخ گره خورده و رویدادهای مهم تاریخی، به‌ویژه در دوران مغول و قاجار را شاهد بوده است. به همین دلیل، در این شهر خانه‌های قدیمی و آثار به‌جای‌مانده از گذشته به‌وفور وجود دارند. در ادامه، شما را با جاهای گردشگری تاریخی سبزوار آشنا می‌کنیم.

خانه‌باغ اسکویی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۴ کیلومتری غرب شهرستان سبزوار، روستای ابارش
• مشاهده خانه‌باغ اسکویی روی نقشه

خانه‌باغ اسکویی، از جاهای دیدنی سبزوار، عمارتی تاریخی در میان باغی سرسبز و وسیع به مساحت ۱۰ هکتار است. این باغ و عمارت متعلق به خاندان نامدار اسکویی بوده و در دوره قاجار، در دو طبقه ساخته شده است.

خانه‌باغ اسکویی شاهکار معماری محسوب می‌شود و از بخش‌های زیرزمین، هشتی ورودی، آب‌انبار، بادگیرخانه، حوض‌خانه، مطبخ، تالار اصلی و حجره‌هایی تشکیل شده است.

از‌جمله تزیینات مهم عمارت یادشده می‌توان به آجرکاری‌های ظریف نمای بیرونی و گچ‌بری‌های هنرمندانه سرستون‌ها و نقاشی‌های زیبای روی گچ‌بری‌های حوض‌خانه اشاره کرد.

مناره آجری روستای خسروجرد

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۱۰ کیلومتری غرب شهرستان سبزوار
• مشاهده مناره آجری روستای خسروجرد روی نقشه

در مسیر سبزوار به نیشابور و نزدیک روستای تاریخی خسروجرد، مناره‌ای آجری قرار دارد که نگاه هر مسافری را به خود خیره می‌کند. اگر این مسیر را ادامه دهید، به جاهای دیدنی نیشابور نیز می‌توانید سر بزنید.

وقتی به‌سمت مناره آجری روستای خسروجرد حرکت می‌کنید، با اثری باستانی و باشکوه روبه‌رو می‌شوید که بیش از ۹ قرن از عمرش می‌گذرد. این مناره قدیمی بر کاروان‌هایی ناظر بوده است که روزگاری از اینجا می‌گذشتند و امروزه، خودروهایی را می‌بیند که جایگزین آن کاروان‌ها شده‌اند.

در زیر مناره آجری روستای خسروجرد، چهار اتاق برای استراحت کاروانیان تعبیه شده است که از دست‌ودلبازی و مهمان‌نوازی مردمان این سرزمین در دوران قدیم حکایت می‌کند. این مناره ۳۸ متری چشم‌اندازی وسیع و تماشایی از دور دست‌ها را برای گردشگران به نمایش می‌گذارد.

خانه جعفرزاده

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، خیابان بیهق، کوچه نه‌بام، کوچه حاج‌آقافخر
• مشاهده خانه جعفرزاده روی نقشه

خانه جعفرزاده ازجمله آثار ارزشمند تاریخی شهر سبزوار شناخته می‌شود که یکی از تجار سرشناس و ثروتمند این شهر در دوره قاجار مالک آن بوده است. نمای بیرونی این خانه از آجرهای سنتی ساخته شده و پس‌از گذشت سال‌ها، رنگ‌ولعاب خود را از دست داده و هم‌اکنون به رنگ خاکی یکدست درآمده است.

در حیاط مرکزی خانه جعفرزاده حوض زیبایی به چشم می‌خورد که نه آبی دارد و نه ماهی‌های رنگارنگ در آن شنا می‌کنند. با‌وجود‌این، همچنان می‌توان از شیوه هنرمندانه ساخت و معماری کم‌نظیر این اثر تاریخی لذت برد و به عظمت گذشته پی برد.

خانه الداغی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، خیابان عطاملک
• مشاهده خانه الداغی روی نقشه

خانه الداغی نیز جزو جاهای دیدنی سبزوار است که در دوره قاجار و خارج از حصار شهر بنا شده است. این خانه در فاصله کمی از دروازه غربی شهر قرار دارد که به «دروازه عراق» معروف بود. فضاهای تشکیل‌دهنده خانه الداغی شامل سردر ورودی، حیاط مرکزی، عمارت شمالی، راهرو ورودی و باربند هستند.

در وسط عمارت نیز، دو ردیف پله آجری تعبیه شده‌اند که در مرکز ساختمان به یکدیگر می‌رسند. یکی از ویژگی‌های مهم این خانه داشتن شبکه دفع فاضلاب سنتی است. اگر به معماری دوره قاجار علاقه‌مند هستید، بازدید از عمارت الداغی باعث می‌شود تا به این دوره تاریخی سفر کنید.

خانه و آرامگاه امین‌التجار

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، میدان کارگر، خیابان حاج‌ملاهادی سبزواری، کوچه سهند
• مشاهده خانه و آرامگاه امین‌التجار روی نقشه

خانه امین‌التجار که روزگاری متعلق به یکی از تاجران بزرگ سبزوار در دوره قاجار بود، اکنون به آرامگاه امین‌التجار مشهدی تبدیل شده است. این خانه تاریخی با معماری زیبای خود یکی از جاهای دیدنی سبزوار به شمار می‌رود و بازدیدکنندگان را به دوره پرشکوه قاجار می‌برد.

طرح‌های مستطیل‌شکل حک‌شده بر صحن کوچک این خانه و دو گنبد با تزیینات زیبا و اتاق‌های دارای پنجره‌های نورگیر ازجمله ویژگی‌های معماری این اثر تاریخی هستند. همچنین، خانه امین‌التجار از رویکرد مهندسی بهره می‌برد و ساختار مستحکمی دارد.

کاروانسرای فرامرزخان

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، غرب میدان کارگر
• مشاهده کاروانسرای فرامرزخان روی نقشه

کاروانسرای فرامرزخان نیز از آثار دیدنی و تاریخی شهر سبزوار است که ساختش به دوره قاجار بازمی‌گردد. این کاروانسرا چهار ایوان دارد و در ساختش از مصالحی مانند آجر، ماسه، چوب، آهک و گچ استفاده شده است.

تزیینات داخلی کاروانسرا یادشده شامل طرح‌های هندسی هنرمندانه‌ای هستند که به سبک نقاشی آخرایی روی آجرها اجرا شده‌اند. صحن روباز این کاروانسرا غرفه‌های متعددی نیز دارد که محل استراحت کاروانیان بوده‌اند.

در گذشته، درِ پشت اتاق‌های شمالی و غربی و شرقی کاروانسرای فرامرزخان نقش بارانداز و اصطبل را برعهده داشتند. امروزه، بخشی از این کاروانسرا به موزه تبدیل شده است.

آتشکده میرمظفر

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، شهرستان خوشاب، روستای بابالنگر
• مشاهده آتشکده میرمظفر روی نقشه

آتشکده میرمظفر یکی از قدیمی‌ترین جاهای دیدنی سبزوار است. شواهد و مدارک موجود نشان می‌دهند که ساخت آتشکده ذکرشده به دوران پیش‌از اسلام بازمی‌گردد. این آتشکده تاریخی برفراز کوهی بلند از رشته‌کوه‌های اثقلان قرار گرفته است.

تصور نحوه حمل مصالح ساختمانی مانند سنگ و ملات ساروج به بالای این کوه شگفت‌انگیز است. فسیل‌هایی روی دیوارهای این آتشکده باستانی دیده می‌شوند که قدمتشان به حدود ۱۰۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد. آتشکده میرمظفر شکل چهارطاقی دارد و بر پشته‌ای سنگی با ارتفاع حدود ۲۰۰ متر بنا شده است.

آتشکده خانه دیو

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، روستای فشتنق
• مشاهده آتشکده خانه دیو روی نقشه

آتشکده خانه دیو یکی از بناهای جذاب و منحصربه‌فرد شهر سبزوار است که احتمالا به دوره ساسانیان مربوط می‌شود. چارطاقی خانه دیو یکی از چارطاقی‌های منفرد کم‌یاب کشورمان است. این چارطاق زیبا شکلی متقارن و چهاروجهی دارد که آن را به نمونه‌ای منحصربه‌فرد در نوع خود تبدیل کرده است.

متاسفانه گنبد و بخش‌های زیادی از طاق‌ها و پایه‌های آتشکده خانه دیور به‌مرور‌زمان و احتمالا براثر بارش باران و وزش باد از بین رفته‌اند. توجه کنید که این بنا روی صخره‌ای صعب‌العبور قرار گرفته است؛ ازاین‌رو، دسترسی به آن راحت نیست. اگر کوه‌نورد ماهری هستید، این جاذبه مناسب شماست.

تپه عیدگاه

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار
• مشاهده تپه عیدگاه روی نقشه

تپه عیدگاه یکی از آثار باستانی و ازجمله جاهای دیدنی مشهد سبزوار است که با نام «تپه دامغان» نیز شناخته می‌شود. در گذشته، تپه عیدگاه در ورودی شهر سبزوار واقع شده بود؛ اما با گسترش شهر در طول زمان، موقعیت قبلی خود را از دست داد.

گفته می‌شود که عمر این تپه به حدود ۷ هزار سال می‌رسد و در کاوش‌های انجام‌شده، نمونه‌هایی از زغال و مفرغ کشف شده که نشان‌دهنده حضور و اقامت انسان‌ها در دوره‌های بسیار دور است.

یخدان‌های سبزوار

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار و نواحی اطراف
• مشاهده یخدان‌های سبزوار روی نقشه

بیش از ۲۳ یخچال بزرگ و کوچک در سبزوار وجود دارند. از این تعداد، ۵ یخچال در همان محدوده شهر و ۱۶ یخچال در جنوب‌غربی و ۲ یخچال نیز در محله کوشک در شمال‌غربی سبزوار واقع شده‌اند. از فاصله دور، نمای این سازه‌ها تداعی‌کننده خانه‌های بزرگ مورچه‌ها در آفریقا و آمریکای‌لاتین است.

مهندسی و ساختار حرفه‌ای یخدان‌های سبزوار به‌گونه‌ای است که یکی از اشکال معماری مقاوم‌ در‌برابر زلزله محسوب می‌شوند. هر یخچال متشکل از یک استخر و دیوار بلند و مخزن گنبدی‌شکل است.

در گذشته، یخی که در سرمای زمستان در استخرها شکل می‌گرفت، می‌شکستند و سپس در خزانه‌های زیرزمینی نگه‌داری می‌کردند تا در فصل تابستان استفاده کنند.

جاذبه‌های طبیعی سبزوار

بعداز دیدن آثار تاریخی سبزوار، پیشنهاد می‌کنیم به‌سراغ جاذبه‌های طبیعی این شهر بروید. در ادامه، جاذبه‌های طبیعی سبزوار را معرفی می‌کنیم.

رودخانه ششتمد

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، دامنه شمال‌شرقی کوه شاهزاده ابوالقاسم سرچشمه
• مشاهده رودخانه ششتمد روی نقشه

 رودخانه ششتمد ۳۵ کیلومتر طول دارد و از کوه ۲۰۱۰ متری بنو در دامنه شمال‌شرقی کوه شاهزاده ابوالقاسم سرچشمه می‌گیرد. سه چشمه تراوشی از جریان‌های زیرزمینی به نام‌های سرروی و میان‌روی و چشمه قربانو این رود را تغذیه می‌کنند.

منطقه ییلاقی یادشده برای طبیعت‌گردی و پیک‌نیک در اکثر روزهای سال مناسب است. علاوه‌براین به‌دلیل ظرفیت‌های فراوان اکوتوریستی، طرح گردشگری سامان پارت در حاشیه رودخانه در دست اجراست.

در کنار رودخانه ششتمد پیشنهاد می‌کنیم که از شهر ششتمد هم دیدن کنید. جاذبه‌های این شهر به‌غیر از رودخانه، شامل ییلاق‌های اطراف مانند کیذوقان، بسک، دیوانخوی، طرسک و تندک و بوستان مهرگان و امامزاده يحيی بن‌زيد می‌شوند.

روستای بلاش‌آباد

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۲۵ کیلومتری شهرستان سبزوار، دهستان کراب
• مشاهده روستای بلاش‌آباد روی نقشه

 روستای بلاش‌آباد یکی از مقاصد محبوب روستاگردی در سبزوار است. طبیعت سرسبز روستا با بیابان‌های آرام اطراف به‌زیبایی درهم آمیخته است‌؛ به همین دلیل، هر سلیقه‌ای را از نظر طبیعت‌گردی راضی می‌کند.

کوچه‌های قدیمی که میزبان خانه‌های تاریخی زیادی هستند، جلوه‌ای دوچندان به روستا بخشیده‌اند. شما می‌توانید در باغ‌های گیلاس قدم بزنید و در بیابان‌ها یا کوچه‌های کهن گشت‌وگذار کنید.

از جاذبه‌های دیدنی روستای بلاش‌آباد می‌توان به رودخانه و دژ موجود در روستا اشاره کرد. همچنین، دره‌ای به نام «سالن بهشت» در ۵۰۰ متری شمال روستا واقع شده است که درختان متنوعی در آن روییده‌اید.

آبشار برغمد

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۳۰ کیلومتری شهرستان سبزوار، روستای برغمد
• مشاهده آبشار برغمد روی نقشه

آبشار برغمد نیز از جاهای دیدنی سبزوار خراسان رضوی به حساب می‌آید. با وجود اقلیم خشک، این آبشار نزد محلی‌ها محبوب و پناهگاهی خنک برای فرار از گرمای تابستان و طبیعت‌گردی در فصول معتدل است. دره منتهی به آبشار با درختان گردوی سرسبز آراسته شده است.

شما می‌توانید با پای پیاده از کنار درختان و رودخانه‌ای کم‌عمق عبور کنید و از زیبایی‌های این منطقه نهایت لذت را ببرید. گفتنی است که رودخانه‌های فصلی مانند کال‌شور و ابریشم‌رود همراه با خاک حاصل‌خیز دشت‌های جوین و سبزوار، موجب رویش پوشش‌های گیاهی متنوع در اطراف آبشار شده است.

کویر دوشاخ

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، غرب شهرستان سبزوار
• مشاهده کویر دوشاخ روی نقشه

 کویر دوشاخ یا کویر سبزوار با طول تقریبی ۱۰۰ کیلومتر و عرض ۴۰ کیلومتر، با پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد هم‌مرز است. نام دوشاخ از باریک‌شدن دو سمت غربی و شرقی این کویر گرفته شده است.

سطح کویر عمدتا از نمک‌زارهای وسیع با گنبدهای نمکی در شمال تشکیل شده است و با ارتفاع متوسط ۸۰۰ متری، سیلاب‌ها را جمع‌آوری می‌کند.

پوشش گیاهی در مرکز اندک است؛ اما حاشیه نمک‌زارها با اشنان و گز و لبه‌های ماسه‌ای‌استپی با گون، تره‌تیزک، شقایق کوهی، آنغوزه، زنبق صحرایی، ملیکا و خارشتر پوشیده شده‌اند. از کویر دوشاخ برای کویرنوردی، قدم‌زدن روی نمک، عکاسی غروب و کمپینگ شبانه زیر آسمان پرستاره می‌توانید لذت ببرید.

پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۷ کیلومتری جنوب‌شرقی شهرستان سبزوار
• مشاهده پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد روی نقشه

 پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد با ۲۳ هزار هکتار مساحت، مهم‌ترین زیستگاه آهوی ایرانی است. این منطقه حفاظت‌شده ترکیبی از دشت‌های هموار و تپه‌های کم‌ارتفاع و اقلیم خشک نیمه‌بیابانی است. پوشش غالب گیاهی درختچه‌های تاغ و گز هستند که خاک را از فرسایش حفظ کرده‌اند و اکوسیستم را پایدار نگه داشته‌اند.

از جانوران موجود در پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد می‌توان به آهو، جبیر، کاراکال، گربه وحشی، گرگ، کفتار، خرگوش و همستر اشاره کرد. افزون‌براین، این پناهگاه محل زندگی پرندگانی همچون هوبره، عقاب طلایی، کرکس، دلیجه، سارگپه، شاه‌بوف و کبک است. پناهگاه شیراحمد را برای پرنده‌نگری و طبیعت‌گردی و عکاسی از طبیعت پیشنهاد می‌کنیم.

آبشار چنارستان بید‎

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۴۰ کیلومتری شمال شهرستان سبزوار، شهرستان جوین
• مشاهده آبشار چنارستان بید‎ روی نقشه

آبشار چنارستان بید، یکی از جاهای دیدنی سبزوار مشهد، آبشاری ۸ متری است که در دره‌ای به نام زواچنریستو و دامنه شرقی کوه کمردنگ قرار دارد. این جاذبه طبیعی بسیار بکر و آرام و کمترشناخته‌شده است.

در اطراف آبشار، رودخانه دائمی و چنارستان‌های کهن‌سال قرار دارند که مطمئنا طبیعت‌گردان و علاقه‌مندان به کمپینگ را شیفته خود می‌کنند. ویژگی اصلی آبشار چنارستان تلفیق کوهستان با چنارهای قدیمی و باغ‌های انگور و رودخانه جاری است.

پیشنهاد می‌کنیم که پاهایتان را داخل حوضچه‌ای قرار دهید که آبشار چنارستان بید در پایین دست ایجاد کرده است. آب حوضچه خنک است و خستگی را از شما دور می‌کند.

رودخانه دلبر

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۲۵ کیلومتری شهرستان سبزوار، غرب روستای کراب
• مشاهده رودخانه دلبر‎ روی نقشه

رودخانه دلبر که نامش خود گواه دلبری‌اش است، یکی از جاذبه‌های گردشگری زیبای سبزوار شناخته می‌شود. این رود از دامنه‌های شرقی کوه النگ‌بید و دامنه‌های غربی کوه میمستان نشئت می‌گیرد.

طول رودخانه دلبر حدود ۳۵ کیلومتر است و به‌سمت جنوب‌غربی جریان دارد. وجود این رودخانه باعث ایجاد دره‌ای سرسبز و پر از درختان شده و مکانی عالی برای پیک‌نیک و تفریح ایجاد کرده است.

فضای ییلاقی و هوای خنک این ناحیه سبب می‌شود تا بسیاری از گردشگران در بهار و تابستان به سبزوار سفر و از محیط‌های طبیعی و بکر این شهر استفاده کنند.

آبشارهای بفره

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۳۵ کیلومتری شهرستان داورزن به‌سمت سبزوار
• مشاهده آبشارهای بفره‎ روی نقشه

دره بفره ازجمله جاهای دیدنی سبزوار محسوب می‌شود که از آبشارهای بلند و کوتاه تشکیل شده است. این آبشارها عامل اصلی سرسبزی منطقه هستند.

بلندی یکی از آبشارها به حدود ۱۵ متر می‌رسد؛ اما این نقطه پایانی نیست؛ بلکه نقطه شروعی برای کوه‌نوردان حرفه‌ای است که با استفاده از تجهیزات صعود و فرود، ادامه راه را طی می‌کنند تا از تماشای ۴۰ آبشار بفره لذت ببرند.

بلندترین آبشار این ناحیه حدود ۹۷ متر ارتفاع دارد و بلندترین فرود آزاد در آن ۴۵ متر است. در سفر به این منطقه، پیشنهاد می‌کنیم که در اطراف آبشارهای بفره کمپ بزنید.

سد یام جوین

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۷۰ کیلومتری شمال‌غربی شهرستان سبزوار، شهرستان جوین، جاده شمس‌آباد، جاده جغتای
• مشاهده سد یام جوین روی نقشه

سد یام جوین روی رودخانه یام قرار گرفته است. این سازه با اهداف تامین آب کشاورزی برای روستاهای پایین‌دست، پشتیبانی از پروژه‌های کوچک کشاورزی محلی، پرورش ماهی و ایجاد فضای تفریحی ساخته شده است.

سد یام جوین از جنس خاکی با هسته رسی است. ارتفاع سد از کف رودخانه ۱۹/۵ متر و طول تاج آن ۲۰۲ متر و عرضش ۶/۸ متر است و ظرفیت مخزن آن به ۱/۱۸ میلیون متر‌مکعب می‌رسد. این مکان به‌ویژه برای ماهیگیری تفریحی و پیک‌نیک در ایام تعطیل پذیرای علاقه‌مندان به طبیعت است. توجه کنید که شناکردن در سد ممنوع است.

جاذبه‌های تفریحی سبزوار

سبزوار جاذبه‌هایی نیز برای تفریح و سرگرمی دارد. جاهای تفریحی سبزوار عبارت‌اند از:

باغ ملی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، حاشیه خیابان اسرار شمالی و خیابان اسدآبادی
• مشاهده باغ ملی روی نقشه

باغ ملی سبزوار روی ویرانه‌های ارگ باستانی شهر ساخته شده است و حدود ۲/۲ هکتار مساحت دارد. موقعیت مرکز این پارک در نزدیکی خیابان‌های پرتردد سبزوار باعث شده است تا دسترسی مناسبی به امکانات شهری داشته باشید.

از ویژگی‌های باغ ملی می‌توان به شهربازی و فضای مناسب برای برپایی پیک‌نیک و چادر اشاره کرد. این پارک زیبا در کنار مسجد جامع و موزه مردم‌شناسی سبزوار قرار دارد. باغ ملی یکی از بهترین جاهای دیدنی سبزوار برای سیزده بدر است.

شهربازی دیبا

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، قلعه نو ده‌راز، بلوار سربداران، خیابان سربداران ۱، خیابان وحدت
• مشاهده شهربازی دیبا روی نقشه

 اگر پس‌از گشت‌وگذار در آثار تاریخی و طبیعی سبزوار به‌دنبال کمی هیجان می‌گردید، شهربازی سرپوشیده دیبا گزینه‌ای ایدئالی خواهد بود. این مجموعه نزدیک میدان دکتربهشتی (معروف به سی‌هزارمتری) واقع شده و رسیدن به آن بسیار آسان است.

هرچند شهربازی دیبا از نظر وسعت و تجمل با غول‌های شهربازی برابری نمی‌کند، تجهیزات مناسبی ارائه می‌دهد و می‌تواند ساعاتی سرگرم‌کننده برای شما و خانواده‌تان رقم بزند. بخش کودکان شهربازی پر از وسایل بازی مانند قطار کوچک، سورتمه، چرخ‌وفلک، سرسره بادی و استخر توپ است.

بزرگ‌سالان هم از بازی‌هایی همچون فوتبال‌دستی و تونل وحشت و ماشین‌بازی می‌توانند لذت ببرند. توجه کنید که برای استفاده از وسایل بازی، ابتدا باید کارت اختصاصی مجموعه را تهیه و شارژ کنید.

بازار قدیمی سرپوش

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، خیابان بیهق، چهارراه امامزاده
• مشاهده بازار قدیمی سرپوش روی نقشه

بازار سرپوشیده یکی دیگر از جاهای دیدنی سبزوار است که دیدن آن را توصیه می‌کنیم. طول این بازار ۱۴۰ متر است که در جهت شمال به جنوب امتداد یافته است.

این بازار ۹ ورودی‌وخروجی از نقاط مختلف دارد. ۴ خروجی به خیابان اسرار، ۳ خروجی به سراهای دودَر و هاشم‌آبادی و پنبه‌ای، یک خروجی به راسته قنادها و خروجی اصلی به خیابان بیهق باز می‌شود.

در بازار قدیمی سرپوش، ۸۵ حجره فعال هستند که بیشترشان به طلافروشی و پارچه‌فروشی اختصاص پیدا کرده‌اند و گزینه‌ای مناسب برای خرید طلا و پارچه محسوب می‌شوند.

بازار حاج‌زمان

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، خیابان بیهق، ضلع شرقی امامزاده یحیی
• مشاهده بازار حاج‌زمان روی نقشه

بازار حاج‌زمان جاذبه تاریخی به‌جامانده از دوره قاجار در سبزوار است که حاج‌زمان محسن قزی آن را بنا و وقف کرد. راسته بازار با طاق‌های چشمه‌دار پوشیده شده است و در پایان، هشتی با طاق گنبدی عظیم به چشم می‌خورد.

بازار حاج‌زمان در امتداد شمال به جنوب کشیده شده و روزانه میزبان مردم محلی است. مغازه‌های موجود نظم سابق را ندارند و فضای تاریخی آن کم‌رنگ شده است. در این بازار، انواع مواد غذایی و محصولاتی مانند پوشاک و اسباب‌بازی فروخته می‌شوند. مسجد جامع سبزوار نیز درست در کنار بازار قرار دارد.

جاذبه‌های مذهبی سبزوار

مذهب از دیرباز در سبزوار جایگاه ویژه‌ای داشته است. این موضوع را می‌توان از تعداد زیاد جاذبه‌های مذهبی این شهر متوجه شد. در ادامه، شما را با جاهای مذهبی سبزوار آشنا می‌کنیم.

مسجد جامع

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، حاشیه جنوبی خیابان بیهق
• مشاهده مسجد جامع روی نقشه

 مسجد جامع سبزوار از مساجد جامع قدیمی ایران است که در دوره سربداران و در زمینی به مساحت ۴ هزار مترمربع ساخته شد. این مسجد شامل شبستان و رواق‌ها و ایوان‌های قبله است.

طرح مسجد جامع سبزوار شبیه مساجد هم‌عصرش است و با کاشی‌کاری خشتی و هفت‌رنگ برای افزایش جذابیت زینت یافته است. سردر مسجد در دوره رضاشاه تخریب شد و بعدها محمد اشراقی آن را با ظاهری نو بازسازی کرد.

مسجد جامع سبزوار درست روبه‌روی امامزاده یحیی قرار دارد. در مسجد در تمام روز باز است و از آن می‌توان بازدید کرد؛ اما برای اطمینان بیشتر بهترین موقع بازدید از مسجد هنگام نماز ظهر است.

بقعه امامزاده یحیی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، تقاطع خیابان اسرار و بیهق
• مشاهده بقعه امامزاده یحیی روی نقشه

بقعه امامزاده یحیی یکی از بناهای مذهبی مربوط به دوره قاجار و جزو جاهای دیدنی سبزوار خراسان رضوی است. این بنا شامل فضای گنبددار داخلی، ایوان، مناره‌ها و دو فضای ارتباطی است. گنبد بقعه با کاشی‌های فیروزه‌ای زیبا پوشیده و نمای رو به خیابان بیهق با کاشی‌کاری‌های نفیس آراسته شده است.

قدیمی‌ترین بخش بقعه امامزاده یحیی گنبدخانه با نقشه مربعی و طرح چهار ایوانی بوده که به سبک معماری قرن هفتم و هشتم قمری ساخته شده است. همچنین، تزیینات نما در سال ۱۳۸۰ قمری نصب و فضای داخلی به کاشی، گچ‌بری، سنگ‌کاری و آینه‌کاری مزین شده است.

مسجد پامنار

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، خیابان بیهق، بیهق ۳۵
• مشاهده مسجد پامنار روی نقشه

 مسجد پامنار قدیمی‌ترین مسجد سبزوار و یکی از جاذبه‌های گردشگری زیبای این شهر محسوب می‌شود. بنای اولیه این مسجد به دوره طاهریان بازمی‌گردد. در دوره‌های مختلف ازجمله غزنویان و سلجوقیان و صفویان، مسجد چندین بار مرمت، اما در دوره محمدرضا پهلوی، سردری زیبا به آن افزوده شد.

مناره مسجد پامنار با قدمتی از قرن سوم قمری، یکی از نمادهای تاریخی برجسته سبزوار به شمار می‌رود. این بنا از آجر و خشت ساخته شده و بر ۱۳ پایه استوار است. قسمت‌های تشکیل‌دهنده مسجد شامل ایوان و شبستان و صحن هستند.

مصلی تاریخی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار
• مشاهده مصلی تاریخی سبزوار روی نقشه

مصلی یکی از آثار ارزشمند تاریخی شهر سبزوار است. این بنای تاریخی شامل چهارطاقی اصلی با فضای مرکزی است که گنبدی بزرگ برفراز آن قرار گرفته و ایوانی در بخش جلویی بنا تعبیه شده است.

براساس اسناد تاریخی، مصلی تاریخی سبزوار در دوره حکومت سربداران ساخته شد و در ابتدا به‌عنوان خانقاه تعدادی از بزرگان و عارفان سربداریه استفاده می‌شد. پس‌از گذشت زمان، کاربری این بنا تغییر یافت و به مکانی برای برگزاری نمازهای اعیاد بزرگ اختصاص یافت.

نکته جالب اینکه مسجد مذکور اولین محلی است که در ایران نماز جمعه در آن برپا شده است. ناگفته نماند که مغولان در این محل شیخ‌خلیفه سربدار را به دار آویختند.

آرامگاه شیخ‌نجم‌الدین کبری

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، بخش مرکزی،‌ دهستان بالاجوین، روستای زیرآباد
• مشاهده آرامگاه شیخ‌نجم‌الدین کبری روی نقشه

 آرامگاه شیخ‌نجم‌الدین کبری، عارف بزرگ و موسس طریقت کبرویه، یکی از آثار ارزشمند دوره ایلخانی با عناصر معماری سلجوقی است. این بنا در مکانی آرام و طبیعی قرا دارد و یکی از جاهای دیدنی سبزوار است.

این بنای آجری با گنبد بلند هندسی و طرح شانزده‌ضلعی نمونه‌ای برجسته از معماری اسلامی قرن ششم و هفتم قمری محسوب می‌شود. فضای داخلی آرامگاه شیخ‌نجم‌الدین کبری با طاق‌نماهای گچی و قوس‌ها زینت داده شده است.

آرامگاه مذکور شامل سردابه و چهار ورودی و پنجره‌های نورگیر است و باقی‌مانده ستون‌های اطراف نیز حاکی از آن است که در گذشته، این بنا بخشی از مجموعه آرامگاهی وسیع‌تری بوده است.

آرامگاه بقراط

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، مصلی، خیابان بیهق، بیهق ۴۹
• مشاهده آرامگاه بقراط روی نقشه

آرامگاه حاج‌محمد‌تقی سبزواری، ملقب به بقراط التولیه و متولد ۱۲۴۰ قمری، ازجمله جاذبه‌های تاریخی سبزوار است. این بنای هشت‌‌ضلعی با گنبد آجری الهام‌گرفته از معماری قاجاری و نقش‌ونگارهای آجری تلفیقی از سبک غرب و قاجار، یادگار اولین پزشک سبزوار است.

حاج‌محمد‌تقی سبزواری با گیاهان دارویی جان بسیاری را نجات داد و به‌عنوان نویسنده و مترجم، آثاری زیادی را به جامعه علمی ارائه داد. بقراط در ۸۳ سالگی درگذشت و آرامگاه باشکوهی برای جاودانه‌کردن نامش بنا شد.

آرامگاه بقراط در کنار کاروانسرای فرامرزخان و آرامگاه امین‌التجار مشهدی قرار دارد. پیشنهاد می‌کنیم در سفر به سبزوار، یک صبح تا ظهر را صرف بازدید از این جاذبه‌ها کنید.

آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، ۳۶ کیلومتری شهرستان سبزوار، شهر ششتمد، میدان بیهقی، خیابان بیهقی
• مشاهده آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی روی نقشه

آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی، معروف به ابن‌فندق‌، دانشمند برجسته در علوم ریاضیات، حکمت، فقه، شعر و ادبیات و دوست نزدیک خیام نیشابوری، یکی دیگر از جاهای دیدنی سبزوار است. این بنا در محوطه‌ای باز به ابعاد ۸۶ در ۱۴ متر ساخته شده است.

مقبره شش‌ضلعی با ارتفاع یک متر دقیقا در مرکز بنای آرامگاه قرار دارد و سه ضلع آن شش پله برای دسترسی راحت‌تر دارد و سه ضلع دیگر هر‌کدام شش ستون بتنی هستند که در نقطه بالایی به‌هم می‌رسند و پشتشان باغچه‌های گل‌کاری‌شده دیده می‌شوند.

ناگفته نماند که در شمال و شرق آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی خانه‌های مسکونی قدیمی و در شمال‌شرق آن مسجد جامع ششتمد با وضوخانه قرار گرفته‌ند.

آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری

• آدرس: استان خراسان‌رضوی، شهرستان سبزوار، ضلع جنوب‌غربی میدان کارگر (میدان زند)
• مشاهده آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری روی نقشه

آرامگاه ملاهادی سبزواری از جاذبه‌های مهم سبزوار است که قدمتش به دوران قاجار برمی‌گردد. این بنا به‌دستور میرزایوسف مستوفی‌الممالک، از چهره‌های بانفوذ دربار ناصرالدین‌شاه، ساخته شد.

ساختار آجری این بنا از آجر و ملات گچ و خاک تشکیل شده و شامل اتاق مرکزی با گنبد آجری پوشیده از کاشی‌های فیروزه‌ای به‌همراه چهار ایوان اطراف است که با کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای و لاجوردی تزیین شده‌اند.

افزون‌براین، آینه‌کاری‌های ظریف بر گنبد اتاق و سقف ایوان‌های آرامگاه حاج ملاهادی سبزواری جلوه‌ای خیره‌کننده به آن بخشیده‌اند. محوطه اطراف آرامگاه نیز شامل باغچه‌های کوچک و دل‌انگیز و نورپردازی شبانه هستند که زیبایی این مکان را دوچندان کرده‌اند.

جاهای دیدنی سبزوار در بهار

بهار را باید بهترین زمان سفر به سبزوار دانست. در این بازه زمانی، شهر مملو از زیبایی و طراوت و سرسبزی است. هوا نیز خنک و برای گشت‌وگذار در شهر و طبیعت اطراف مناسب‌تر است. اگر در بهار به سبزوار سفر می‌کنید، جاذبه‌های زیر را در اولویت قرار دهید:

• خانه‌باغ اسکویی
• کاروانسرای فرامرزخان
• رودخانه ششتمد
• آبشار برغمد
• پناهگاه حیات‌وحش شیراحمد
• باغ ملی

جاهای دیدنی سبزوار در تابستان

تابستان به‌دلیل تعطیلات مدرسه و بسته‌های تخفیف‌دار برای تورهای مسافرتی، زمان مطلوبی برای سفر به سبزوار است. هوای این شهر در تابستان گرم است؛ اما از رطوب و شرجی‌بودن خبری نیست. در سفر تابستانه به سبزوار، بهتر است که لباس نخی بپوشید و به‌اندازه کافی آب بنوشید.

پیشنهاد می‌کنیم که مقاله راهنمای سفر به مشهد را بخوانید تا در فصل مناسب، از این شهر مقدس در کنار سبزوار دیدن کنید. جاهای دیدنی سبزوار در تابستان از این قرارند:

• مناره آجری روستای خسروجرد
• خانه جعفرزاده
• رودخانه ششتمد
• روستای بلاش‌آباد
• آبشار چنارستان بید‎
• آرامگاه بقراط

جاهای دیدنی سبزوار در پاییز

سبزوار در پاییز خنک است و بخش دیگری از زیبایی‌های خود را به نمایش می‌گذارد. حضور در طبیعت و بازدید از جاذبه‌های تاریخی می‌تواند لذت سفرتان به این شهر در پاییز را دوچندان کند. در سفر پاییزه به سبزوار، پیشنهاد می‌کنیم که با خودتان ژاکت و پولیور نیز همراه داشته باشید. شماری از جاذبه‌های دیدنی سبزوار در پاییز عبارت‌اند از:

• خانه الداغی
• آتشکده خانه دیو
• تپه عیدگاه
• سد یام جوین
• رودخانه دلبر
• مسجد پامنار

جاهای دیدنی سبزوار در زمستان

زمستان‌های سبزوار سرد است و باید لباس گرم به‌همراه داشته باشید. در این فصل، بارش باران و برف معمول است و قبل از دیدن جاذبه‌های گردشگری، حتما آب‌وهوا را بررسی کنید. جاهای دیدنی شهر سبزوار در زمستان بدین‌شرح‌اند:

• خانه و آرامگاه امین‌التجار
• کویر دوشاخ
• بقعه امامزاده یحیی
• آرامگاه ابوالحسن زید بیهقی
• شهربازی دیبا
• یخدان‌های سبزوار

جاهای دیدنی سبزوار در شب

گشت‌وگذار در سبزوار، به‌خصوص در شب، به شما کمک می‌کند تا زیبایی‌های این شهر را در تاریکی ببینید. بازدید از برخی از جاذبه‌های سبزوار در شب بهتر است؛ ازجمله:

• بازار حاج‌زمان
• شهربازی دیبا
• آرامگاه حاج ملا‌هادی سبزواری
• بازار قدیمی سرپوش
• آرامگاه بقراط
• آتشکده میرمظفر

بهترین زمان سفر به سبزوار

فصول بهار و پاییز بهترین زمان سفر به سبزوار هستند. دشت‌ها و رودخانه‌ها در بهار سرسبز و گل‌های وحشی شکوفا می‌شوند و هوا معتدل است؛ بنابراین، بهار برای طبیعت‌گردی و کمپینگ بهترین موقع از سال است.

پاییز هم با خنکای دل‌پذیر هوا و رنگارنگ بودن برگ‌ها در دره‌ها و ییلاق‌ها، فرصتی عالی برای بازدید از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی هستند. تابستان و زمستان هم بسته به شرایط ازجمله هزینه اقامتگاه‌ها و خلوتی یا شلوغی‌، فصول مناسبی برای سفر به سبزوار خواهند بود.

در سفر به سبزوار کجا اقامت کنیم؟

برای اقامت در سبزوار، می‌توانید به‌سراغ انواع اقامتگاه ازجمله هتل‌ها و سوئیت‌ها و بوم‌گردی‌ها بروید. از اقامتگاه‌های شناخته‌شده این شهر می‌توان به کاملیا سبزوار و هتل جهانگردی سبزوار و اقامتگاه بوم‌گردی ننه‌کلو بابا‌کلو را اشاره کرد. توصیه می‌کنیم که هتل های سبزوار را براساس سلیقه و بودجه و نزدیکی به اکثر جاهای دیدنی سبزوار انتخاب کنید.

چطور به سبزوار برویم؟

برای سفر به سبزوار راه‌های مختلفی ازجمله هواپیما، قطار، اتوبوس و خودرو شخصی در دسترس هستند. یک فرودگاه در این شهر قرار دارد که پروازهای داخلی و خارجی به برخی از کشورها مانند عراق یا عربستان را مدیریت می‌کند. خرید بلیط هواپیما تهران سبزوار راحت‌ترین روش سفر به این شهر از پایتخت است.

سفر زمینی به سبزوار با اتوبوس، اقتصادی‌ترین گزینه برای رسیدن به این شهر خراسان‌رضوی است. امروزه از اکثر شهرهای ایران اتوبوس‌های مستقیم به مقصد سبزوار وجود دارند و با بودجه‌ای اندک می‌توانید راهی این شهر شوید.

برای سفر با قطار نیز، بلیط خط مشهد را رزرو کنید و براساس برنامه، در دو یا سه ایستگاه پیش‌از مشهد پیاده شوید. ایستگاه راه‌آهن سبزوار در بخش مشکان شهرستان خوشاب (کنار جاده سبزوار به قوچان) قرار و حدود ۵۰ کیلومتر تا مرکز شهر فاصله دارد.

با خرید بلیط قطار تهران سبزوار، سفری راحت و مقرون‌به‌صرفه را تجربه می‌کنید. با سفر زمینی به سبزوار با خودرو شخصی می‌توانید در بین شهرهای مسیر توقف و از جاذبه‌های مختلف دیدن کنید؛ اما ممکن است سفر از راه دور با خودرو شخصی کمی خسته‌کننده باشید.

سخن آخر

سبزوار مقصد مناسبی برای سفر است؛ زیرا این شهر با تاریخ غنی و طبیعت زیبا و مردمی مهمان‌نواز از شما پذیرایی می‌کند. این شهر مملو از جاذبه‌های مختلف است و مطمئنا همه سلیقه‌ها را راضی نگه می‌دارد. پیشنهاد می‌کنیم که فهرستی از جاهای دیدنی سبزوار تهیه کنید تا در زمان اقامت خود در شهر سربداران، از زمان خود بهترین استفاده را ببرید.

سوالات متداول