نوروز چیست؟
رویدادهای ایران و جهان

نوروز چیست؟

افسانه ناصر‌زاده
انتشار: 1402/12/28 | به‌روزرسانی: 2 ماه پیش

زمان مطالعه: 17 دقیقه

بازدید: 9034

نوروز جشن آغاز سال نو خورشیدی ایرانیان است که با شروع فصل بهار برگزار می‌شود. این آیین باستانی بیش از سه‌هزار سال قدمت دارد و امروزه علاوه‌بر ایران، در کشورهای مختلف منطقه نیز گرامی داشته می‌شود. نوروز نماد نو شدن و امید و تقویت پیوندهای خانوادگی است.

در این مطلب، با زمان دقیق نوروز، دلیل نام‌گذاری آن به‌عنوان روز جهانی، تاریخچه شکل‌گیری، آداب‌ورسوم و نمادهای سفره هفت‌سین آشنا می‌شوید.

نام جشننوروز (به‌معنی «روز نو»)
زمان برگزاریاول فروردین، هم‌زمان با اعتدال بهاری (۲۰ یا ۲۱ مارس)
مبنای تقویمتقویم شمسی
قدمتبیش از ۳,۰۰۰ سال
منشأ تاریخیآیین‌های ایران باستان؛ برگزاری رسمی از دوره هخامنشیان
ثبت جهانیثبت در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو (۲۰۰۹)
مدت تعطیلی در ایران۱۳ روز (۱ تا ۱۳ فروردین)
مهم‌ترین نمادسفره هفت‌سین
فلسفه جشننو شدن و آغاز دوباره و پیوند با طبیعت
گستره جغرافیاییایران، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان، قزاقستان، آذربایجان و برخی مناطق دیگر
جمعیت برگزارکنندهبیش از ۳۰۰ میلیون نفر در جهان
آیین‌های اصلیخانه‌تکانی، چهارشنبه‌سوری، هفت‌سین، دیدوبازدید و سیزده‌بدر

نوروز چه روزی است و چرا روز جهانی نامیده می‌شود؟

نوروز چه روزی است

نوروز در اول فروردین و هم‌زمان با لحظه اعتدال بهاری آغاز می‌شود؛ زمانی که طول شب و روز برابر می‌شود و فصل بهار در نیمکره شمالی شروع می‌شود. این لحظه معمولاً بین ۲۰ تا ۲۱ مارس در تقویم میلادی رخ می‌دهد.

سازمان ملل متحد ۲۱ مارس را به‌عنوان «روز جهانی نوروز» به رسمیت شناخته است. همچنین، در سال ۲۰۰۹ نوروز با مشارکت چند کشور در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شد. این ثبت جهانی‌ نشان‌دهنده اهمیت تاریخی و گستره فرهنگی این آیین کهن است.

واژه «نوروز» به‌معنای «روز نو» است و در ایران به‌عنوان نخستین روز سال شمسی شناخته می‌شود؛ روزی که نماد آغاز دوباره و زایش طبیعت است.

اهمیت نوروز در فرهنگ ایرانی

اهمیت نوروز در فرهنگ ایرانی

اهمیت نوروز فقط در تغییر سال خلاصه نمی‌شود. این جشن باستانی فرصتی برای تقویت پیوندهای خانوادگی، دیدوبازدید، آشتی، بازسازی روابط اجتماعی و شروعی دوباره در زندگی فردی و جمعی است. همچنین، نوروز نمادی از احترام به طبیعت و نظم کیهانی در فرهنگ ایرانی است؛ به همین دلیل، جایگاهی ویژه در هویت تاریخی و فرهنگی ایرانیان دارد.

نوروز در تقویم شمسی و میلادی چه تفاوتی دارد؟

نوروز بر پایه تقویم شمسی تعیین می‌شود؛ تقویمی که آغاز سال آن دقیقاً با لحظه اعتدال بهاری هم‌زمان است. به همین دلیل، اول فروردین هر سال با تغییر موقعیت خورشید و برابرشدن طول شب و روز آغاز می‌شود.

در تقویم میلادی، آغاز سال در اول ژانویه است و ارتباط مستقیمی با تغییر فصل‌ها ندارد. ازآنجاکه تقویم میلادی براساس محاسبات متفاوتی تنظیم شده است، تاریخ نوروز در این تقویم معمولاً بین ۲۰ تا ۲۱ مارس قرار می‌گیرد و ممکن است هر چند سال یک‌ بار یک روز جابه‌جا شود.

به بیان ساده، نوروز در تقویم شمسی همیشه در نخستین روز بهار آغاز می‌شود؛ اما در تقویم میلادی، تاریخ آن متغیر است و در بازه‌ای میان ۲۰ یا ۲۱ مارس ثبت می‌شود.

لحظه تحویل سال چگونه محاسبه می‌شود؟

لحظه تحویل سال چگونه محاسبه می‌شود؟

لحظه تحویل سال دقیقاً زمانی است که خورشید از نقطه اعتدال بهاری عبور می‌کند و وارد برج حَمَل (فروردین) می‌شود. در این لحظه، طول شب و روز در سراسر زمین تقریباً برابر است و بهار در نیمکره شمالی آغاز می‌شود.

این لحظه براساس داده‌های دقیق نجومی محاسبه می‌شود و مرکز تقویم ایران هر سال زمان دقیق آن را با دقت ثانیه اعلام می‌کند. به همین دلیل، تحویل سال ممکن است در هر ساعتی از شبانه‌روز اتفاق بیفتد؛ گاهی نیمه‌شب و گاهی صبح یا حتی عصر.

اگر این لحظه پیش‌از ظهر رخ دهد، همان روز اول فروردین محسوب می‌شود؛ اما اگر بعدازظهر باشد، روز بعد به‌عنوان آغاز سال نو در نظر گرفته می‌شود. این دقت نجومی باعث شده است تا تقویم هجری شمسی یکی از تقویم‌های دقیق جهان باشد.

نوروز چند روز تعطیل است؟

در ایران تعطیلات رسمی نوروز از اول فروردین آغاز می‌شود و تا سیزدهم همان ماه ادامه پیدا می‌کند. روز سیزدهم که به «سیزده‌به‌در» یا «روز طبیعت» معروف است، پایان تعطیلات نوروزی محسوب می‌شود و بسیاری از خانواده‌ها این روز را در طبیعت سپری می‌کنند.

در برخی از کشورهایی که نوروز را جشن می‌گیرند، مدت تعطیلات رسمی کوتاه‌تر و معمولاً بین ۱ تا ۳ روز است. مدت دقیق تعطیلات بسته به قوانین هر کشور متفاوت است.

چرا نوروز ۱۳ روز است؟

در فرهنگ ایرانی، جشن نوروز بین اول تا سیزدهم فروردین است. در باورهای کهن ایرانی، عدد ۱۳ نحس محسوب نمی‌شد؛ بلکه روز سیزدهم فرصتی برای پایان رسمی آیین‌های نوروزی و بازگشت به زندگی عادی بود.

سیزدهم فروردین که به «سیزده‌به‌در» یا «روز طبیعت» شناخته می‌شود، زمانی برای حضور در طبیعت و سپاسگزاری از زمین و سرسبزی بهار است. برخی پژوهشگران معتقدند که ایرانیان باستان در پایان جشن‌های نوروزی، برای دوری از بلاها و بدی‌ها به دامان طبیعت می‌رفتند تا سال نو را با انرژی مثبت آغاز کنند.

بدین‌ترتیب، دوره سیزده‌روزه نوروز نه‌تنها تعطیلی رسمی، بلکه مجموعه‌ای از آیین‌های پیوسته برای استقبال از سال جدید به شمار می‌رود.

تاریخچه نوروز باستانی ایران

تاریخچه نوروز باستانی ایران

نوروز یکی از جشن‌های کهن ایرانی است که در آیین‌های ایران باستان ریشه دارد. در طول هزاران سال، این جشن از دوره‌های پیش‌از هخامنشی تا اشکانی و ساسانی، استمرار یافته و به‌عنوان مهم‌ترین آیین سال نو در فرهنگ ایرانی تثبیت شده است. در ادامه، منشأ اسطوره‌ای و تاریخی نوروز را بررسی می‌کنیم.

نوروز چگونه به وجود آمد؟

جشن باستانی نوروز ایرانی پیشینه‌ای جالب و خواندنی‌ دارد. با کمک روایت‌های فردوسی حکیم در شاهنامه، می‌توانیم داستان نوروز را بفهمیم. ماجرا از این قرار است که در تمام کتاب‌های تاریخی ازجمله شاهنامه فردوسی، در کنار نوروز نام جمشید آمده است. همه این روز را به زمان پادشاهی او نسبت داده‌اند و او را پایه‌گذار جشن نوروز می‌دانند.

اعتقاد بر این است که نوروز چون هم‌زمان با آمدن فصل بهار و تولد دوباره طبیعت است، انسان هم در این روز تولدی دوباره می‌یابد و به‌عنوان جزئی از هستی و عالم آفرینش مانند موجودی تازه‌متولدشده بی‌گناه و پاکیزه است. در شاهنامه می‌خوانیم:

«چو خورشید تابان میان هوا / نشسته بر او شاه فرمانروا

جهان انجمن شد بر تخت اوی / از آن بر شد قره بخت اوی

به جمشید بر گوهر افشاندند / مَر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودین / بر آسوده از رنج روی تن دل ز کین

به نوروز تو شاه گیتی فروز / بر آن تخت بنشست فیروز روز

چنین جشن فرخ از آن روزگار / به ما ماند از آن خسروان یادگار»

عید نوروز از چه زمانی شروع شد؟

عید نوروز دست‌کم از دوره هخامنشیان، یعنی بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، به‌صورت رسمی برگزار می‌شده است. شواهد تاریخی و نقش‌برجسته‌های تخت‌جمشید نشان می‌دهد که این جشن در دربار پادشاهان هخامنشی جایگاهی ویژه داشته است و نمایندگان سرزمین‌های مختلف با هدایای سال نو در آن شرکت می‌کردند.

بااین‌حال، بسیاری از پژوهشگران معتقدند که ریشه‌های نوروز حتی قدیمی‌تر از دوره هخامنشیان است و به آیین‌های کهن ایران باستان و نظام‌های گاه‌شماری خورشیدی اقوام آریایی بازمی‌گردد.

در طول قرن‌ها، این جشن در دوره‌های اشکانی و ساسانی نیز ادامه یافت و به‌عنوان مهم‌ترین جشن سالانه ایرانیان تثبیت شد. به همین دلیل، نوروز نه‌تنها آیینی باستانی، بلکه یکی از جشن‌های کهن‌ زنده جهان به شمار می‌رود که هزاران سال بدون وقفه تداوم یافته است.

نوروز در ایران باستان چگونه برگزار می‌شد؟

در ایران باستان، نوروز فقط آیین تشریفاتی نبود؛ بلکه با مراسم رسمی و مردمی همراه بود. در برخی منابع، آمده است که جشن نوروز در دوره ساسانیان به دو بخش «نوروز عامه» و «نوروز خاصه» تقسیم می‌شد و چند روز ادامه می‌یافت.

این جشن نمادی از نظم کیهانی و آغاز دوباره طبیعت و تجدید پیوند میان انسان و جهان پیرامون محسوب می‌شد؛ مفهومی که تا امروز در فرهنگ ایرانی باقی مانده است.

سیر تاریخی نوروز از باستان تا امروز

دورهوضعیت نوروز
پیش‌از هخامنشیریشه در آیین‌های خورشیدی و کشاورزی
هخامنشیانبرگزاری رسمی در تخت‌جمشید
اشکانیاناستمرار جشن‌های سال نو
ساسانیانتقسیم به نوروز عامه و خاصه
دوران اسلامیادامه جشن با حفظ هویت فرهنگی
دوره معاصرثبت جهانی در یونسکو (۲۰۰۹)

چرا نوروز را جشن می‌گیریم؟

چرا نوروز را جشن می‌گیریم؟

نوروز، تنها تغییر تقویمی نیست؛ بلکه فرصتی برای بازسازی روابط اجتماعی، آشتی، دیدوبازدید و شروعی دوباره در زندگی فردی و جمعی است. تقویم ایرانی که به همت حکیم عمر خیام تدوین شده است، دقیق‌ترین گاه‌شمار موجود است.

روز اول بهار همیشه در تقویم ایرانی به‌عنوان نوروز جشن باستانی ایرانیان نوید سال نو را داده‌ است. ناگفته پیداست که دلیل جشن‌گرفتن این روز، تجدید و ترویج صلح و دوستی بین انسان‌ها به بهانه تولد دوباره طبیعت است. به همین دلیل، نوروز همواره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جشن‌های ایرانیان گرامی داشته شده است.

چه کشورهایی نوروز را جشن می‌گیرند؟

چه کشورهایی نوروز را جشن می‌گیرند؟

در ابتدای مطلب، اشاره کردیم که عید نوروز فقط مختص ایرانی‌ها نیست. بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان این روز را جشن می‌گیرند. بااین‌حال، آداب‌ورسوم و نحوه جشن‌گرفتن نوروز در هریک از این کشورها، جذابیت خاص خودش را دارد.

کشورنام نوروزمدت تعطیلیآیین شاخص
ایراننوروز۱۳ روزهفت‌سین و سیزده‌بدر
افغانستاننوروز۱ تا ۳ روزجشن گل سرخ و سَمَنَک
تاجیکستاننوروز۳ تا ۵ روزهدیه‌دادن گل و چهارشنبه‌سوری
ترکمنستاننوروز۲ روز مسابقه‌های سنتی و سَمَنی
قرقیزستانناروز۱ روزسومولک و جشن‌های میدانی

کشورهای اطراف دریای سیاه، آسیای‌مرکزی، قفقاز و خاورمیانه ازجمله ایران، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان، آذربایجان، ترکیه، عراق، قزاقستان، قرقیزستان و برخی مناطق دیگر از مناطقی هستند که به شیوه خاص خود عید نوروز را گرامی می‌دارند.

مدت تعطیلات نوروز در کشورهای مختلف ممکن است بسته به تصمیم دولت‌ها و تقویم رسمی هر سال کمی تغییر کند. 

آداب‌ورسوم عید نوروز در ایران و دیگر کشورها

آداب‌ورسوم عید نوروز در ایران و دیگر کشورها

در ادامه، مهم‌ترین آداب‌ورسوم نوروز در ایران و برخی کشورهای دیگر بررسی می‌کنیم.

آداب‌ورسوم عید نوروز در ایران

نوروز در تمام ایران تقریباً آداب مشخصی دارد؛ اما تفاوت‌های جزئی نیز در بین شهرهای مختلف برای برپایی مراسم نوروز دیده می‌شود که ما از آن چشم‌پوشی می‌کنیم و آداب مرسوم‌تر را معرفی می‌کنیم.

همان‌طور‌که می‌دانید، عید نوروز در ایران از خانه‌تکانی و چهارشنبه‌سوری شروع می‌شود و تا ۱۳ فروردین، روز طبیعت، ادامه پیدا می‌کند. مردم از هفته‌های قبل‌از روز عید (اول فروردین هر سال) دستی به سَروروی خانه‌هایشان می‌کشند، همه‌جا را خاک‌روبی و گردگیری می‌کنند و آماده استقبال از بهار می‌شوند. به‌طور کلی، آداب‌ورسوم جشن باستانی نوروز ایرانی عبارت‌اند از: 

  • خانه‌تکانی
  • کاشتن سبزه عید
  • خرید لباس نو
  • چهارشنبه سوری
  • چیدن سفره هفت‌سین
  • دیدوبازدید
  • سیزده بدر

نوروز در افغانستان

نوروز در افغانستان

نوروز در افغانستان یکی از جشن‌های ملی مهم است و هر سال با شوروهیجان فراوان برگزار می‌شود. مردم افغانستان نیز مانند ایرانیان، پیش‌از نوروز لباس نو تهیه و خانه‌های خود را برای استقبال از سال جدید آماده می‌کنند. آیین‌های نوروزی در این کشور رنگ‌وبویی بومی و فرهنگی دارد و در شهرهای مختلف با رسوم متنوعی همراه است.

جشن گل سرخ

۴۰ روز اول سال گل‌های لاله سرخ در دشت‌ها و تپه‌های اطراف مزار شریف می‌رویند. مردم باصفای افغانستان این رویداد فرخنده و زیبا را گرامی می‌دارند و از سراسر افغانستان خود را به دشت‌های لاله مزار شریف می‌رسانند تا در جشن نوروزی گل سرخ شرکت کنند.

جهنده بالا

در اولین روز سال، مراسم جهنده بالا در افغانستان اجرا می‌شود. در این روز، بزرگان کشور نظیر معاون رئیس‌جمهور و وزیران و مقام‌های دولتی به مسجد کبود شهر مزارشریف می‌روند و در کنار مردم مراسم مذهبی خاصی را برگزار می‌کنند.

مسجد کبود منسوب به علی بن‌ابی‌طالب(ع)، امام اول شیعیان است و برای شیعیان افغانستان ارزش و اهمیت بسیاری دارد. به همین دلیل، شیعیان افغانستانی برای آغاز سال نو به زیارت حضرت علی‌(ع) می‌روند و سال خود را با تجدید بیعت با ایشان بیمه می‌کنند.

بزکشی

بزکشی نام مراسمی سنتی در افغانستان است که در نوروز و در مراسم جشن گل سرخ به آن توجه خاصی می‌شود.

آماده‌کردن هفت میوه

هفت میوه نوعی سالاد میوه‌ای است. افغانستانی‌ها این سالاد را از ترکیب ۷ نوع میوه خشک (کشمش، سنجد، پسته، فندق، برگه زردآلو، گردو و بادام) تهیه و آن را در شربتی مخصوص غوطه‌ور می‌کنند. هفت میوه یکی از واجبات سفره نوروز مردم افغانستان است.

پختن سَمَنَک

پختن سَمَنَک

سَمَنَک دسری شیرین است که از جوانه گندم درست می‌شود و بسیار مقوی است. سَمَنَک افغان شبیه به سمنوی خودمان است، با این تفاوت که پخت آن برای نوروز در افغانستان مراسم ویژه‌ای دارد. زنان و دختران افغانستانی از عصر تا صبح روز بعد با خواندن این آواز شروع به پختن سَمَنَک می‌کنند:

«سمنک در جوش و ما کفچه زنم دختران در خواب و ما دفچه زنم»

جشن دهقان

این جشن یکی از جشن‌های نوروزی افغانستان است و همان‌طور‌که از نامش پیداست، برای تکریم کشاورزان و استقبال از کشت محصولات کشاورزی است. روز جشن دهقان، کشاورزان به کوچه و خیابان می‌روند و مردم با شادی و رقص‌و‌آواز همراهی‌شان می‌کنند.

کامپیرک

کامپیرک عمو نوروز افغانستان است. مردی با ریش بلند، لباس‌های رنگارنگ و شاد، کلاه سنتی بلند و تسبیح در دست که آمدن نوروز را نوید می‌دهد و شادی را بین مردم پخش می‌کند. تسبیح کامپیرک نشان بخشندگی و قدرت است.

نوروز در ترکمنستان

نوروز در ترکمنستان

روز ۲۱ مارس برای مردم ترکمنستان نیز روز بزرگ و ویژه‌ای است. آنان برای تقدیر و تشکر از طبیعت و تحکیم روابط انسانی، مراسم خاص جشن باستانی نوروز را به‌ جا می‌آورند. دیدوبازدید، رقص‌وآواز، آشپزی و اجرای مسابقه‌های گوناگون ازجمله مراسم ترکمنستانی‌ها برای بزرگداشت نوروز است.

زنان ترکمنستانی شیرینی‌ها و غذاهای محلی ترکمنی را از چند روز قبل شروع می‌کنند و حال‌وهوای نوروز تمام خانه‌ها را پر می‌کند. «سَمَنی» یکی از این خوراکی‌هاست. اسب‌سواری، شطرنج، جنگ خروس، شاخ‌زنی قوچ‌ها و کشتی از مسابقه‌هایی است که در جشن نوروز اجرا می‌شوند.

نوروز در تاجیکستان

نوروز در تاجیکستان

بزرگ‌ترین جشن تاجیکستان، جشن نوروز است. جالب است بدانید که تاجیکی‌ها مانند ما ایرانی‌ها، آخرین چهارشنبه سال را با مراسم چهارشنبه‌سوری می‌گذرانند. رسم جالب دیگری که مختص نوروز مردم تاجیکستان است، هدیه‌دادن گل‌های وحشی به یکدیگر است.

تقریباً یک هفته مانده به روز تحویل سال، کودکان به روستاها می‌روند، بغل‌بغل گل‌های وحشی جمع می‌کنند، در خانه تمام همسایه‌ها می‌روند و به آنان گل هدیه می‌دهند. این رسم جالب خبر آمدن بهار را به گوش همه می‌رساند.

نوروز در قرقیزستان

نوروز در قرقیزستان

نوروز در قرقیزستان با نام «ناروز» شناخته می‌شود و یکی از جشن‌های ملی اصلی این کشور است. این جشن هر سال در ۲۱ مارس و هم‌زمان با آغاز بهار برگزار می‌شود و تعطیل رسمی به شمار می‌رود.

در روز ناروز، مردم در میدان‌های اصلی شهرها و فضاهای عمومی گرد هم می‌آیند و با اجرای موسیقی محلی و رقص‌های سنتی و برنامه‌های نمایشی، سال نو را جشن می‌گیرند. بازارهای نوروزی و آذین‌بندی شهر و برگزاری مسابقه‌های محلی از دیگر جلوه‌های این روز است.

از خوراکی‌های ویژه جشن ناروز می‌توان به «سومولک» (نوعی سمنو) و «بورساق» (نان سرخ‌شده سنتی) و «چاک‌چاک» اشاره کرد که در میان خانواده‌ها و مهمانان توزیع می‌شود.

نوروز در قرقیزستان نمادی از هم‌بستگی اجتماعی و آغاز دوباره و احترام به طبیعت است و با آیین‌های سنتی و لباس‌های محلی رنگ‌وبویی ویژه پیدا می‌کند.

نوروزخوانی چیست؟

نوروزخوانی چیست؟

نوروزخوانی یا بهارخوانی یکی از آیین‌های کهن ایرانی برای استقبال از سال نو است. در این رسم، نوروزخوان‌ها در روزهای پایانی اسفند با ساز و آواز در کوچه‌ها و محله‌ها می‌گردند و اشعار بهاری می‌خوانند. این آیین معمولاً به‌صورت گروهی اجرا می‌شود.

در فرهنگ بومی مازندران، به نوروزخوانی اهمیت ویژه‌ای داده شده است و می‌توان گفت که نوروزخوانی مازنی، از رسوم اصیل‌ و قدیمی‌ نوروز در بین اقوام ایرانی است. این سنت در گیلان و گلستان و برخی مناطق البرز نیز اجرا می‌شود.

درباره جشن نوروز رودها چه می‌دانید؟

درباره جشن نوروز رودها چه می‌دانید؟

جشن نوروز رودها یکی از آیین‌های کهن ایرانی برای استقبال از بهار بود که با هدف پاک‌سازی رودخانه‌ها و منابع آب در اسفندماه برگزار می‌شد. در این مراسم، مردم با لای‌روبی و تمیزکردن رودها و قنات‌ها و کاریزها به استقبال سال نو می‌رفتند.

در برخی منابع تاریخی، آمده است که در گذشته، در روز نوزدهم اسفند مردم کنار رودخانه‌ها جمع می‌شدند و محیط را پاک‌سازی می‌کردند و حتی با پاشیدن گلاب، نمادی از احترام به طبیعت را نشان می‌دادند. امروزه، این آیین کمتر برگزار می‌شود و تا حد زیادی به فراموشی سپرده شده است.

تفاوت نوروز با سال نو میلادی

جشن نوروز با جشن سال نو میلادی تفاوت‌هایی دارد که در جدول زیر، به آن‌ها اشاره کرده‌ایم.

ویژگینوروزسال نو میلادی
مبنای تقویمخورشیدیمیلادی
ارتباط با طبیعتاعتدال بهاریثابت (۱ ژانویه)
مدت تعطیلی ایران۱۳ روزتعطیل رسمی ندارد
پیشینه فرهنگیایران باستانمسیحی و اروپایی

هفت‌سین نماد چیست؟

هفت‌سین نماد چیست؟

سفره هفت‌سین یکی از نمادهای شاخص نوروز است که در ایران و برخی کشورهای دیگر گسترده می‌شود. با فرارسیدن نوروز و لحظه تحویل سال میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا، سر سفره رنگارنگ هفت‌سین دور هم می‌نشینند. هفت‌سین ترکیبی از نمادهایی است که هرکدام معنی و مفهوم خاص خود را دارند. ۷ نماد که با حرف «س» شروع می‌شوند و استفاده از هرکدام آنها، دلیل خاص خودش را دارد. هر‌یک از عناصر این سفره معنا و مفهومی نمادین دارند.

سیننماد چیست؟
سبزهتولد دوباره
سمنوقدرت و برکت
سیبسلامتی
سنجدعشق
سیرسلامت و محافظت
سماقصبر و طلوع روشنایی
سرکهپذیرش و بردباری

هفت سین از ۷ عنصر تشکیل می‌شود. در ادامه، ۷ مورد از مرسوم‌ترین موارد هفت‌سین را نام می‌بریم. 

سبزه در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

سبزه در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

با تمام‌شدن فصل سرد زمستان و تولد دوباره طبیعت، نوروز از راه می‌رسد. سبزه در سفره هفت‌سین از نو‌شدن طبیعت و تولد دوباره حکایت می‌کند. معمولاً مردمی که نوروز را گرامی می‌دارند، از اواسط اسفند اصطلاحاً «سبزه می‌اندازند».

این یعنی دانه‌های گندم را چند روز زیر پارچه‌ای نمناک در ظرفی مناسب قرار می‌دهند و بعد‌از جوانه‌زدن در معرض نور می‌گذارند که رشد کند تا روز عید سبزه زیبا و سبز داشته باشند. سبزه عید را تا روز سیزدهم فروردین (سیزده‌به‌در) پای سفره هفت‌‌سین می‌ماند.

روز سیزدهم فروردین، روز طبیعت، سبزه عید را به دامان طبیعت می‌برند یا در آب رودخانه رها می‌کنند. می‌توان گفت سبزه یکی از نمادهای مهم عید نوروز است.

سیر در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

سیر یکی از سبزیجات پرخاصیت‌ است و از قدیم از آن به‌عنوان دافع بیماری و میکروب‌ استفاده می‌کرده‌اند. در سفره هفت‌سین، سیر نماد سلامتی و درامان‌ماندن از گزند بیماری‌ است.

سنجد در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

سنجد نماد عشق است؛ اما در برخی متون از آن به‌عنوان نماد سنجیده عمل‌کردن و معقول رفتار‌کردن هم یاد می‌شود.

نماد سماق در سفره هفت‌ سین چیست؟

در روایت‌های مختلف، مفهوم استفاده از سماق در هفت‌‌سین متفاوت است. برخی می‌گویند که سماق نشان نماد سپیده‌دم و دلیل استفاده از آن در هفت‌‌سین پایان سیاهی و آغاز روشنایی است. بعضی دیگر با استناد به ضرب‌المثل: «سماق مکیدن» سماق را نماد صبر و تحمل می‌دانند.

سمنو نماد چیست؟

سمنو نماد چیست؟

در متون مختلف، از سمنو به‌عنوان غذای مردآفرین نام برده می‌شود. سمنو یکی از غذاهای مقوی و پرخاصیت سنتی و استفاده از آن در سفره هفت‌‌سین نماد قدرت و باروری و سلامتی است. بعضی‌ها سمنو را به‌دلیل طعمش، نماد شیرینی زندگی می‌دانند.

سیب در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

سیب یکی از میوه‌های بهشتی به حساب می‌آید و خوردن آن برای سلامتی بسیار توصیه شده ‌است. استفاده از سیب در سفره هفت‌سین نماد تندرستی و سلامتی است. در بعضی متون، آورده‌اند که سیب سرخ نماد زیبایی است.

سرکه در سفره هفت‌سین نماد چیست؟

سرکه نماد پذیرش ناملایمات و صبور بودن است.

ناگفته نماند که علاوه‌بر هفت‌سین در سر سفره نوروزی گذاشتن آب و آینه، قرآن، ماهی، تخم مرغ و شمع هم مرسوم است.

سخن آخر

نوروز جشنی باستانی است که در تاریخ و فرهنگ و باورهای ایرانی ریشه دارد و امروزه، به‌عنوان آیینی جهانی شناخته می‌شود. این جشن علاوه‌بر آغاز سال نو، نمادی از امید و همبستگی و احترام به طبیعت است و همچنان جایگاه خود را در زندگی مردم حفظ کرده است.

تعطیلات نوروز فرصت مناسبی برای سفر و کشف مقصدهای تازه است. بسیاری از خانواده‌ها در این ایام برای سفرهای داخلی یا خارجی برنامه‌ریزی می‌کنند.

اگر شما هم قصد دارید از تعطیلات نوروز برای سفر استفاده کنید، می‌توانید برای خرید بلیط هواپیما و بلیط قطار و رزرو هتل در سراسر ایران از خدمات یوتراوز بهره ببرید. امکان مقایسه قیمت‌ها و انتخاب گزینه‌های متنوع و پشتیبانی ۲۴ ساعته از مزایای این سامانه است.

برای اطلاع از تخفیف‌های نوروزی و دریافت راهنمایی بیشتر، می‌توانید با شماره ۱۵۴۸ تماس بگیرید یا به وبسایت یوتراوز مراجعه کنید.

سوالات متداول

براساس منابع تاریخی و پژوهش‌های باستان‌شناسی، نوروز بیش از سه‌هزار سال قدمت دارد و ریشه آن به آیین‌های ایران باستان و دوره هخامنشیان و حتی پیش‌از آن باز می‌گردد.

نوروز هم‌زمان با لحظه اعتدال بهاری آغاز می‌شود؛ یعنی زمانی که طول شب و روز برابر می‌شود. این لحظه معمولاً در ۲۰ یا ۲۱ مارس در تقویم میلادی رخ می‌دهد.

نوروز در کشورهایی مانند ایران، افغانستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان، ازبکستان و برخی دیگر از کشورهای آسیای‌مرکزی و خاورمیانه تعطیل رسمی محسوب می‌شود.

در ایران، تعطیلات نوروز از اول تا سیزدهم فروردین ادامه می‌یابد و روز سیزدهم با آیین «سیزده‌به‌در» پایان می‌یابد. این دوره مجموعه‌ای از جشن‌ها و رسوم پیوسته برای استقبال از سال نو است.

هفت‌سین سفره‌ای نوروزی شامل هفت عنصر با حرف «س» است که هرکدام مفهومی نمادین مانند سلامتی، عشق، برکت، صبر و تولد دوباره را نمایندگی می‌کنند.

مقالات مشابه
چهارشنبه سوری
چهارشنبه سوری کی است؟؛ همه‌چیز درباره جشن امسال
المپیک زمستانی ۲۰۲۶
راهنمای کامل المپیک زمستانی ۲۰۲۶
سنگ‌نگاره ایزدان زرتشتی در ایران باستان
جشن خردادگان؛ آیینی باستانی در پاسداشت آب!
گروه موزیسین‌های جنوبی در جشنواره موسیقی نواحی
جشنواره موسیقی نواحی 1405؛ همه آنچه باید بدانید!
ثبت دیدگاه

یک پاسخ به “نوروز چیست؟”

  1. کاربر مهمان گفت:

    امیدوارم که ما هم توی ایران بتونیم نوروز رو اونطور که هست جشن بگیریم و اون رسومی که فراموش شدن هم دوباره احساء بشن؛ مثل رسم قاشق‌زنی چهارشنبه‌سوری که یکی دو ساله دوباره بین مردم دیده میشه خوشبختانه😍👌

خرید راحت با اپلیکیشن یوتراوز