آرامگاه سعدی در شیراز

آرامگاه سعدی | سعدیه شیراز

زمان برای مطالعه 18 دقیقه
  • ...
  • ...

اگر تا به‌حال آرامگاه سعدی را ندیده‌اید، کافی‌ست نگاهی به اسکناس‌های ده‌هزار تومانی بیندازید. آرامگاه سعدی شیرازی یا سعدیه شیراز، روزگاری محل زندگی (خانقاه) شیخ سعدی بود و پس از وفات، آرامگاه ابدی او شد. با این‌حال سعدیه چیز‌های بیشتری برای کشف‌کردن دارد. اگر می‌خواهید با راز حوض ماهی آشنا شوید و اطلاعات جدیدی از سعدیه بدانید، در این مطلب همراه یومگ باشید.

آرامگاه سعدی که همه ما آن را با نام سعدیه شیراز می‌شناسیم، مقبره باشکوه شاعر بزرگ ایرانی، سعدی شیرین‌سخن است. شاعری که حیات زبان پارسی، بعد از فردوسی، مدیون اوست و ما پس از هفتصدسال، با کلمات او سخن می‌گوییم. محلی که سعدیه امروزی در آن بنا شده، روزگاری محل زندگی، آموزش و فعالیت این شاعر بزرگوار بود که پس از وفاتش خانه ابدی او شد. در این مطلب سری به مامن عاشقان زبان شیرین پارسی می‌زنیم تا با یکی از زیباترین جاهای دیدنی شیراز آشنا شویم.

آنچه درباره آرامگاه سعدی در این مقاله می‌‌خوانیم:


آرامگاه سعدی کجاست؟

آرامگاه سعدی شیرازی

ورودیِ سعدیه را می‌توانید در انتهای خیابان بوستان و پس از گذر از باغ دلگشا شیراز پیدا کنید. این بنا که در گذشته خانقاهی بود که سعدی در آن زندگی می‌کرد، اکنون در شمال شرقی شهر شیراز کنونی و در دامنه کوه فهندژ واقع شده است. مسیرهای دسترسی به مقبره سعدی را در ادامه بخوانید.

  • آدرس آرامگاه سعدی در شیراز: استان فارس، شیراز، 4 کیلومتری شمال شرقی شیراز، انتهای بلوار بوستان، در نزدیکی باغ دلگشا

مسیرهای دسترسی به سعدیه


1. خودرو شخصی:

در هر جای شیراز که هستید، ابتدا خود را به بلوار دلگشا برسانید. پس از رسیدن به چهارراه دلگشا، به سمت راست بپیچید و وارد بلوار بوستان شوید. بلوار بوستان را تا انتهای آن ادامه دهید تا در ورودی سعدیه را ببینید.


2. خطوط اتوبوس:

اگر تمایل دارید از وسائل حمل‌ونقل عمومی برای رفتن به سعدیه استفاده کنید، اتوبوس گزینه بهتری نسبت به مترو است. برای این‌کار سوار اتوبوس‌های خطوط پایانه شهید دستغیب و پایانه نمازی شوید و در ایستگاه سعدیه از اتوبوس پیاده شوید.


3. مترو:

در حال حاضر فقط یک خط مترو در شیراز فعالیت می‌کند و مسیرهای مترو هنوز تکمیل نیستند. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به سعدیه، ایستگاه ولیعصر است که سه‌ونیم کیلومتر از آرامگاه سعدی فاصله دارد.


اطلاعات بازدید از سعدیه

آرامگاه سعدی در بهار

شماره تلفن سعدیه شیراز

تلفن مجموعه سعدیه: 07137302300


بهترین زمان بازدید از سعدیه

بهترین زمان سفر به شیراز و زیارت سعدی را از زبان خود او بشنوید:


خوشا تفرج نوروز خاصه در شیراز        که برکند دل مرد مسافر از وطنش



طبیعت شیراز در فصل بهار خصوصا در اردیبهشت‌ماه که زمان شکوفه‌دادن بهارنارنج‌هاست، به اوج شکوه و زیبایی خود می‌رسد. آب‌وهوا و طبیعت بهاری شیراز به قدری فرح‌بخش است که به قول سعدی، دل‌مان را از وطن برمی‌کند. اما فصل بهار و تابستان، زمان خوبی برای افرادی که از ازدحام فراری‌اند، نیست. اگر شما هم طرفدار شلوغی نیستید می‌توانید سفر خود را به اوایل پاییز موکول کنید.


سعدیه شیراز ساعت بازدید

سعدیه در همه روزهای سال به جز ایام عزاداری همگانی مانند عاشورا و تاسوعای حسینی، رحلت پیامبر، رحلت امام خمینی، شهادت امام علی و شهادت امام جعفر، بازدیدکننده می‌پذیرد.

  • ساعت کاری سعدیه در بهار و پاییز: از ساعت 8:30 صبح تا 10:30 شب
  • ساعت کاری سعدیه در پاییز و زمستان: از ساعت 8:30 صبح تا 9:00 شب

معمولا در عید نوروز و روزهای پیک بازدید، مجموعه سعدیه تا ساعت 12 نیمه‌شب باز است.


هزینه بازدید از سعدیه

  • گردشگر ایرانی: 5 هزار تومان
  • گردشگر خارجی: 100 هزار تومان

معماری آرامگاه سعدی شیراز

معماری آرامگاه سعدی

وقتی به آرامگاه سعدی نگاه می‌کنیم، یک ساختمان به سبک معماری سنتیِ ایرانی اما کاملا مدرن می‌بینیم. طرح بنای این آرامگاه از کاخ چهل‌ستون الهام گرفته‌شده و تلفیقی از معماری قدیمی و مدرن ایرانی‌ست. معمار این بنای باشکوه، محسن فروغی (معمار مدرنیست ایرانی) است که طرح بنا را با همکاری علی‌اکبر صادق اجرا کرده است. ساخت آرامگاه در سال 1328 آغاز و مراسم افتتاح رسمی آن در اردیبهشت سال 1331 برگزار شد. این ساختمان با 257 مترمربع زیربنا، از یک ایوان با 8 ستون و یک تالار بلند تشکیل‌شده که مزار سعدی در نقطه تقاطع آن‌ها قرار دارد. در انتهای تالار نیز به مزار شوریده شیرازی (شاعر معروف در دوران صفویه) برمی‌خوریم.

بنای اصلی که مقبره سعدی در آن جای گرفته، از بیرون به شکل یک مکعب به نظر می‌رسد اما در داخل به صورت یک هشت‌ضلعی است. سنگ مزار سعدی در وسط این عمارت قرار دارد و در چهار ضلع آن کتیبه‌هایی کاشی‌کاری‌شده مزین به اشعار سعدی دیده می‌شود. متن کتیبه‌ها از گلستان، بوستان، بدایع و طیبات سعدی انتخاب و به خط «ابراهیم ابوذری» نوشته شده‌اند. سمت چپ آرامگاه رو به رواق بلندی باز می‌شود که ستون‌های آن در نهایت به مزار شوریده شیرازی می‌رسند.


بخش‌های مختلف سعدیه

مجموعه سعدیه در شیراز

حال که با کلیات معماری آرامگاه سعدی آشنا شدیم، بیایید قدم در این باغ زیبا بگذاریم و به جای‌جای آن سرک بکشیم.


محوطه سعدیه

باغ سعدیه شیراز

در پایان خیابان بوستان به درب ورودی سعدیه برمی‌خورید. آرامگاه سعدی را می‌توانید از همان دور در راستای درب ورودی و در انتهای باغ ببینید. برای این‌که به آرامگاه برسید، باید مسافتی نسبتا طولانی را زیر سایه کاج‌ها طی کنید تا جزئیات کاشی‌های لاجوردی و رنگی مقبره برایتان آشکار شود. وسط این گذرگاه بلند و مفرح، باغچه‌هایی باریک و بلند و گل‌کاری‌شده قرار گرفته که در نهایت به یک حوض باریک منتهی می‌شوند. بعد از این حوض به یک ردیف پلکان برمی‌خورید که در بالای آن آرامگاه سعدی خودنمایی می‌کند. یک حوض دیگر در مقابل ایوان آرامگاه، و یک حوض نیز در مقابل رواق آن قرار دارد.

در سمت چپ آرامگاه، درست در مقابل رواق، یک زیرزمین قرار دارد که با دو ردیف پلکان به حوض ماهی (حوض سکه) می‌رسد. در کنار ورودی این زیرزمین، دو ساختمان آجری دیده می‌شوند که یکی از آن‌ها دفتر مجموعه سعدیه و دیگری کتابخانه‌ای عمومی است.

محوطه سعدیه در مجموع 10395 مترمربع وسعت دارد و به سبک‌ و سیاق باغ‌های ایرانی باغچه‌بندی شده است.


بنای آرامگاه

آرامگاه سعدی یا سعدیه در شیراز

بنای آرامگاه سعدی به شکل حرف L است و از یک عمارت اصلی با ایوانی هشت‌ستونه و یک رواق بلند که به آن عمودشده، تشکیل‌شده است. در انتهای رواق اتاق دیگری وجود دارد که محل دفن شاعر بزرگ، شوریده شیرازی است. بر فراز عمارت اصلی، گنبدی فیروزه‌ای شکل خودنمایی می‌کند که بیننده را به یاد گنبد فیروزه مساجد ایرانی می‌اندازد. جالب است بدانید گنبد فیروزه در ادبیات فارسی استعاره از آسمان است.

سنگ مزار سعدی

عمارت اصلی آرامگاه از بیرون به شکل یک مکعب به نظر می‌رسد اما از داخل آن را به شکل هشت‌ضلعی با دیوارهایی از جنس مرمر ساخته‌اند. در وسط عمارت، سنگ مزار سعدی را می‌بینیم که توسط علی اکبرخان قوام‌الملک شیرازی نصب‌شده و از جنس سنگ سماق و به رنگ سرخ کم‌جان است. بر روی سنگ قبر نیز ابیاتی از بوستان با خط نستعلیق عالی حک کرد که چنین شروع می‌شود:

کل شی هالک و انت الباقی

کریم السجایا، جمیل الشیم          نبی البرایا، شفیع الامم


کتیبه‌های آرامگاه سعدی

درون آرامگاه سعدی

بر چهار ضلع این هشت‌ضلعی، اشعار سعدی را بر روی کاشی‌های آبی‌رنگ که با کاشی‌های هفت‌رنگ محاصره شده‌اند، می‌بینیم. این اشعار از بوستان، گلستان، طیبات و بدایع سعدی انتخاب شده‌اند و با ابیات زیر آغاز می‌شوند:


ضلع شمال‌شرقی | ابیاتی از بوستان:

الا ای که بر خاک ما بگذری         به خاک عزیزان که یادآوری

ضلع جنوب‌شرقی | ابیاتی از گلستان:

یاد دارم که با کاروان همه شب رفته بودم و سحر در کنار بیشه‌ای خفته.

ضلع شمال‌غربی | غزلی از کتاب طیبات:

به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست            عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست

ضلع جنوب‌غربی | غزلی از بدایع:

ای صوفی سرگردان، در بند نکونامی           تا درد نیاشامی، زین درد نیارامی

کتیبه‌ای که در ظلع غربی و بالای در قرار دارد از کتاب قصاید فارسی سعدی انتخاب شده و با این بیت آغاز می‌شود:

خوش است عمر، دریغا که جاودانی نیست            پس اعتماد بر این چند روز فانی نیست

کتیبه سنگی دیگری مزین به اشعار سعدی وجود دارد که در موزه هفت‌تنان شیراز نگه‌داری می‌شود. این کتیبه مربط به سردر آرامگاه در دوران زندیه است و شکسته‌های آن را در خاک‌برداری خیابان اطراف آرامگاه از دل خاک بیرون آوردند. اشعاری از بوستان سعدی بر روی این کتیبه حک شده است که با بیت زیر آغاز می‌شود:

خدایا به عزت که خوارم مکن         به ذل گنه شرمسارم مکن

کتیبه بلندی هم که بر بالای مزار سعدی بر روی یک تخته‌سنگ صندوق‌مانند دیده می‌شود، اطلاعاتی کلی درباره سعدی و تاریخچه آرامگاه اوست.


آرامگاه شوریده شیرازی

آرامگاه شوریده شیرازی در سعدیه

از سمت چپ عمارت اصلی آرامگاه که خارج شویم، رواق بلندی را با هفت طاق در دو طرف خواهیم دید. انتهای این تالار به اتاقی می‌رسد که مزار شاعر بزرگ شیرازی، حاج محمدتقی، متخلص به شوریده است. این شاعر بزرگ عهد صفویه در سال 1305 در شیراز درگذشت و در نزدیکی مزار سعدی به خاک سپرده شد. مزار او در طرح جدید آرامگاه سعدی به ساختمان آرامگاه اضافه کردند. بر سردر این اتاق کتیبه‌ای از کاشی‌های آبی‌رنگ نصب‌شده که در آن معرفی‌نامه کوتاه شاعر به همراه قطعه شعری از او نوشته شده است.


حوض ماهی | حوض سکه

حوض ماهی در سعدیه شیراز

در سمت چپ آرامگاه سعدی، چند قدم دورتر از رواق آن، زیرزمینی را می‌بینید که با 28 پله به یک ساختمان هشت‌ضلعی می‌رسد. در سطح زیرین این ساختمان، حوضی قرار دارد که به حوض ماهی یا حوض سکه معروف است. مشهور است که سعدی در کنار زاویه خود (خلوت‌خانه‌ای در خانقاه که برای عبادت بود) حوضچه‌هایی از سنگ مرمر ساخته بود که آب در درون‌ آن‌ها جریان داشت.

جالب است بدانید که شستشو بدن در این حوض به خصوص در شب چهارشنبه‌سوری یکی از سنت‌های دیرین مردم شیراز بوده است. البته مدتی پس از ساخت آرامگاه از این کار جلوگیری شد. با این وجود در نزدیکی آرامگاه کوچه‌ای وجود دارد که همان آبی که در حوض می‌ریزد، بر روی زمین آن جاری می‌شود. این کوچه به حمام سعدی مشهور است و عده‌ای از مردم برای برآورده شدن حاجات خود تن خود را در آن می‌شویند. باورهای خرافی دیگری نیز درباره این حوض مطرح می‌شود. مثلا عده‌ای باور دارند اگر لباسشان را در این آب بشویند، بیماری به سراغشان نخواهد آمد.

درون حوض سکه سعدیه

افسانه‌ی دیگری راجع به این حوض وجود دارد که در آن به وجود یک ماهی قرمز با حلقه‌ای طلایی در بینی‌اش اشاره می‌کند. طبق این باور افسانه‌ای، هیچ‌کس از این حوض ماهی‌گیری نمی‌کند، مبادا که با شکار این ماهی قرمز دچار بدیمنی شود.


اما چرا به این حوض، حوض سکه می‌گوییم؟

درون حوض ماهی سعدیه شیراز

یکی از سرگرمی‌های گردشگرانی که به سعدیه می‌روند، آرزو کردن و انداختن سکه در درون حوض ماهی است. به همین دلیل این حوض را با نام حوض سکه نیز می‌شناسند. اما فلسفه این کار چیست؟ جالب است بدانید که پیشینه انداختن سکه در آب به آیین میترا در مذهب زرتشت برمی‌گردد. عنصر آب به عنوان یکی از چهار عنصر مقدس در ادیان کهن ایرانی، بسیار محترم شمرده می‌شد. به‌طوری‌که در دین زرتشت و در کتاب اوستا، بر ستایش آناهیتا (میترا) که الهه و ایزد آب است، تاکید و سفارش زیادی شده است. ریختن پول و سکه به درون آب، نوعی نذر و بخشش به درگاه میترا برای افزایش رزق و برکت و برآورده‌شدن حاجات به‌شمار می‌رفته است.


معماری حوض ماهی

معماری حوض ماهی در سعدیه

حوض ماهی در طبقه زیرین بنایی هشت‌ضلعی قرار دارد. سرتاسر سقف و ستون‌های این بنا مزین به کاشی‌کاری‌هایی به سبک سلجوقی است که در سال 1372 توسط کاشی‌کار به نام شیرازی، استاد تیرانداز، طراحی شده‌اند. یک نورگیر هشت‌ضلعی بر فراز حوض و چهار نورگیر در اطراف، روشنایی حوض را تامین می‌کنند.


قنات سعدیه

در زیر صحن آرامگاه و در عمق ده متری آن قناتی وجود دارد که به قنات سعدیه معروف است. آب این قنات به حوض ماهی می‌ریزد. آب این قنات مملو از مواد گوگردی و جیوه است. با هم خواندیم که آب قنات سعدی از گذشته‌های دور تقدس زیادی برای مردم داشته و شست‌وشو در این آب به ویژه در چهارشنبه‌سوری‌ها، از سنت‌های دیرین مردم شیراز است.

مردم معتقدند شست‌وشو در این آب مشکلات و گرفتاری‌هاشان را حل، سحر و جادو را باطل و بیماری‌هایشان را رفع می‌کند. گاهی اوقات کشاورزان محلی، کمی از این آب را برای برکت‌دادن به محصول خود برمی‌دارند و در مزارع خود می‌ریزند.


کتابخانه

در غرب سعدیه، ساختمان کوچک سفیدرنگی وجود دارد که یک تابلو آبی بر بالای آن خودنمایی می‌کند. بر روی این تابلو عنوان «کتابخانه سعدی» درج‌شده و بیننده را به درون کتابخانه عمومی سعدیه راهنمایی می‌کند. این کتابخانه با 105 متر زیربنا، در سال 1351 تاسیس شده است. تمام فضای کتابخانه در یک سالن گرد آمده که بخش مخزن کتاب‌ها و بخش سالن مطالعه، با میز کتابدار از هم جدا می‌شوند.

  • شماره تلفن کتابخانه سعدیه: 07137334239
  • ساعت کار کتابخانه: 7 صبح تا 7 شب

روزهای زوج مخصوص بازدیدکنندگان آقا و روزهای فرد به بازدیدکنندگان خانم اختصاص دارد.


سایر بخش‌ها

فروشگاه های درون سعدیه شیراز

در سمت چپ آرامگاه سعدی، غرفه‌هایی برای خرید صنایع دستی، سوغات، تنقلات و محصولات فرهنگی و همچنین فضاهایی برای نشستن و استراحت تعبیه شده است. به هنگام بازدیدتان از سعدیه می‌توانید دقایقی را بر روی این تخت‌ها و در کنار مقبره زیبای شیخ به آسودگی بگذرانید. سرویس‌های بهداشتی را نیز می‌توانید در شرق سعدیه در نزدیکی آرامگاه پیدا کنید.


تاریخچه آرامگاه سعدی

عکس قدیمی از آرامگاه سعدی

مکانی که امروزه زیارتگاه عاشقان شعر و ادبیات و فرهنگ ایرانی است، روزگاری خانقاه سعدی در سال‌های آخر عمر گهربارش بود. آرامگاه سعدی از قرن هفتم که اولین بارگاه برای وی ساخته شد تا سال 1327 که طرح احیای آن به اجرا درآمد، فراز و فرودهای بسیار زیادی داشته است. اگر به آنچه در تارخ سعدیه گذشته، علاقه دارید، خطوط پیش‌رو را برای شما نوشته‌ایم.

*خانقاه یا خانگاه محل زندگی، آموزش، گردهم‌آیی و فعالیت صوفیان و درویشان بود. در گذشته سالکان به هنگام سیر و سلوک جغرافیایی خود از خانقاه‌ها برای استراحت استفاده می‌کردند.


داستان اولین مقبره سعدی

اولین اقدام برای ساخت بارگاه برای مزار شیخ سعدی به دست شمس‌الدین محمد جوینی صورت گرفت. شمس‌الدین محمد، شاعر، نویسنده و وزیر معروف اباقاخان (جانشین هلاکوخان) بود که در دوران وزارتش خدمات شایسته‌ای در بسط‌ونشر علم و عمران انجام داد. بسیاری از شعرا و بزرگان در اشعار و آثار خود او را ستایش کرده‌اند. از جمله این افراد سعدی شیرازی است که چند قصیده در مدح او سروده است.

قدیمی‌ترین گزارشی که امروزه در وصف آرامگاه سعدی وجود دارد، به 57 سال پس از مرگ او برمی‌گردد. این گزارش به دست ابن بطوطه (یکی از بزرگ‌ترین جهانگردان تاریخ) نوشته‌شده و در آن می‌خوانیم که بازدیدکنندگان از آرامگاه سعدی، لباس‌‌های خودرا در حوضچه‌هایی از مرمر می‌شستند. به باور دیرینه مردم (قبل از دوران سعدی و حتی پیش از اسلام) این آب شفابخش بوده است.

در کنار ابن بطوطه، جنید شیرازی (نویسنده کتاب شدالازار) و دولت‌شاه سمرقندی (شاعر قرن نهم هجری) در آثار خود به توصیف این آرامگاه پرداخته‌اند.


ویرانی آرامگاه به دستور حکمران فارس

در سال 998 هجری آرامگاه سعدی با خاک یکسان می‌شود. در کتاب گلستان هنر (کتابی در شرح احوال هنرمندان) نوشته احمد منشی قمی می‌خوانیم که یعقوب‌خان ذوالقدر (حاکم فارس در عهد صفویان) دستور این تخریب را صادر می‌کند. او که در ابتدا متحد شاه عباس صفوی در رسیدن به تاج‌وتخت بود، پس از مدتی برعلیه او شورش می‌کند و برای به رخ کشیدن قدرت خود آرامگاه سعدی و باغ عفیف‌آباد را ویران می‌سازد.

البته این اولین‌بار نبود که نسبت به آرامگاه سوء‌قصد می‌شد. در اواخر قرن هشتم هجری نیز امیر مبارزالدین محمد به خاطر برخی مضامین که در اشعار سعدی بود، قصد سوزاندن مزار او را داشت.


عمارت ملوکانه سعدی

آرامگاه سعدی در دوران زند

آرامگاه سعدی برای 190سال به صورت مخروبه باقی ماند. تا این که در سال 1187 هجری، کریم‌خان زند دستور داد تا بارگاه شایسته‌ای برای مزار این شاعر بزرگ بسازند. آرامگاه جدید دو طبقه داشت و به عمارت ملوکانه معروف بود. طبقه پایین راهرویی داشت که با یک ردیف پلکان به طبقه دوم متصل می‌شد و در دو طرف این راهرو دو اتاق‌ قرار داشت. مزار سعدی در اتاق شرقی واقع شده بود و شوریده شیرازی را بعدها در اتاق غربی به خاک سپردند.

طبقه دوم عمارت ملوکانه مشابه طبقه اول بود، با این تفاوت که بر بالای مزار سعدی، به احترام او اتاقی نساخته بودند و سقف آن به اندازه دو طبقه ارتفاع داشت. پیرامون مزار هم با سازه‌ای چوبی پوشیده شده بود.


تخریب و بازسازی مجدد مقبره

آرامگاه سعدی در گذشته

در اوایل دوره قاجار، یکی از علمای شیراز به بهانه این که شیخ سعدی از اهل تسنن است، دستور شکستن سنگ مزار سعدی را صادر می‌کند. مدتی بعد از این اتفاق علی‌اکبرخان قوام‌الملک شیرازی (دولت‌مرد قاجار) سنگ جدیدی برای مزار سعدی تهیه می‌کند که بر روی آن اشعاری از بوستان در وصف پیامبر، با اندکی تغییر حک شده بود.

بنای آرامگاه یک‌بار توسط در سال 1301 شمسی توسط فتحعلی‌خان صاحب‌دیوان (دولت‌مرد قاجار) مرمت می‌شود و چند سال بعد نیز یک‌بار دیگر به دستور حبیب‌الله‌خان قوام‌الملک مورد تعمیر قرار می‌گیرد. آخرین والی این بنای قبل از ساختن آرامگاه جدید، کربلایی سید زین العابدین چینی (حسینی نیک) بود که در سال 1321 از دنیا رفت.


آرامگاه فعلی

عکس آرامگاه سعدی

در سال 1324، 3 سال پس از درگذشت کربلایی چینی، انجمن آثار ملی با سرپرستی استاد علی سامی (استاد دانشگاه و رئیس موسسه باستان‌شناسی تخت جمشید) در شیراز تشکیل شد. یکی از اولین ایده‌هایی که در این انجمن مطرح شد، احیای مجموعه سعدیه بود. یک سال بعد از آن مصوبه‌ای در دولت برای تامین بودجه این پروژه به تصویب رسید. مطابق این مصوبه، بنا شد تا کیلویی 2 ریال از سود فروش قند و شکر کارخانه مرودشت، برای ساخت آرامگاه جدید هزینه شود. با این حال اقدامات جدی از 2 سال بعد آغاز شد.

در سال 1327 از آندره گدار (معمار و باستان‌شناس فرانسوی) که در آن زمان مدیر اداره عتیقیات (باستانشناسی و موزه) در ایران بود دعوت شد که بر این کار نظارت داشته باشد. مسیو گدار در سال 1328 و پس از بررسی‌های زیاد، قرارداد طراحی آرامگاه را امضا نمود. مهندس محسن فروغی (استاد معماری و رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران) با همکاری مهندس علی‌اکبر صادق به عنوان طراحان آرامگاه جدید آغاز به کار کردند.

در نهایت کار ساخت آرامگاه جدید در اسفند 1330 به پایان رسید و در یازده اردیبهشت سال 1331 با حضور جمع زیادی از شاعران، نویسندگان و دولتمردان، افتتاح شد.


زندگینامه کوتاه سعدی

سعدی شیرازی که بود

عکس سعدی شیرازی

ابومحمّد مُشرف‌الدین مُصلِح بن عبدالله بن مشرّف، که همه ما او را با نام سعدی شیرازی می‌شناسیم، یکی از بزرگ‌ترین شاعران پارسی‌زبان است. با این‌حال اطلاعاتِ قطعیِ کمی راجع به زندگی شخصی این استاد سخن فارسی وجود دارد. امروزه هر آنچه از زندگی‌نامه او می‌دانیم، از آثار خود او به دست آمده است.

سعدی در قرن هفتم هجری ‌قمری می‌زیست، اما در رابطه با سال تولد او اختلاف‌نظر وجود دارد. وی که زاده شیراز است، به احتمال زیاد در سال 606 هجری‌قمری متولد شده است، اما سال تولد او را در حدود سال 585 و بین سال‌های 610 تا 615 نیز تخمین زده‌اند. همانطور که در اشعار او می‌خوانیم، از همان کودکی تحت تعلیم و تربیت پدرش، سعد بن زنگی (از اتابکان فارس) قرار گرفت. با این‌حال خیلی زود و در 12 سالگی او را از دست داد.

دوران نوجوانی سعدی مصادف با یورش مغولان به ایران بود، برای همین تصمیم گرفت برای تحصیل به بغداد برود. سپس تحصیلاتش را در نظامیه بغداد که مرکز علم و دانش اسلام به شمار می‌رفت، زیر نظر بزرگ‌ترین علمای آن زمان ادامه داد. پس از اتمام تحصیلاتش، همان‌طور که شیوه‌ی مسلکان بود، به سرزمین‌های بسیار زیادی سفر کرد و پس از گذشت 30 سال، به شیراز بازگشت. بعد از آن نیز تا آخر عمر در شیراز ماند و همان‌جا در گذشت. پس از وفاتش، او را در همان خانقاهی که در آن زندگی می‌کرد به خاک سپردند.


شعر و کلام شیخ سعدی

شیخ سعدی شیرازی

اگر یک‌بار به اشعار سعدی رجوع کرده باشید، بی‌شک متوجه سهل و روان بودن کلام او شده‌اید. آنچه سعدی را از باقی شعرا متفاوت می‌کند، همین سهل‌بودن کلام او در عین ممتنع‌بودن است. در لغت‌نامه دهخدا می‌خوانیم؛ به شعری سهل و ممتنع می‌گوییم که درک آن به دلیل شیوایی و بلاغت کلام، برای همه آسان است، اما کسی نمی‌تواند مثل آن را بنویسد. به همین جهت اهل ادب به او لقب استاد سخن، شیخ اجل (شیخ اعظم) و پادشاه سخن را داده‌اند.

تاثیر آثار سعدی بر زبان فارسی انکارناپذیر است. اشعار و حکایت‌های او برای سال‌های زیادی به عنوان منبع آموزشی ادبیات فارسی در مکتب‌خانه‌ها استفاده می‌شد. تاثیر کلام سعدی از مرزها هم گذر کرده و می‌توان ردپای او را در آثار ولتر (نویسنده و فیلسوف فرانسوی) و گوته (شاعر و نویسنده آلمانی) نیز دید. بسیاری از ضرب‌المثل‌هایی که امروز در زبان فارسی رایج هستند از آثار او اقتباس شده‌اند.

مشهورترین آثار سعدی، گلستان و بوستان هستند. از آثار دیگر او می‌توان به کتب زیر اشاره کرد:

  • قصاید عربی
  • قصاید فارسی
  • ملمعات و مثلثات و ترجیعات
  • غزلیات
  • مجالس پنج‌گانه
  • نصیحة‌ الملوک
  • صاحبیه
  • خبیثات

روز سعدی

از سال 1381 در تقویم خورشیدی، هر سال، 1 اردیبهشت به تجلیل و بزرگداشت نام و یاد استاد سخن فارسی اختصاص یافته است. در سال 1389 در «اجلاس شاعران جهان» که در شیراز برگزار شد، این روز از سمت نهادهای فرهنگی خارجی هم به عنوان روز سعدی مقبولیت پیدا کرد.


آرامگاه سعدی عکس

مقبره سعدی شیرازی

سخن پایانی

سعدیه شیراز نمودی حقیقی از گلستان و بوستان شیخ است. باغی بزرگ با سروهایی بلند که آرامگاه باشکوه سعدی در شمالی‌ترین قسمت آن، گوشه کوچکی از عظمت استاد سخن را به نمایش می‌گذارد. آرامگاهی که در گذشته‌های دور محل زندگی او بود و هنوز هم می‌شود حضور او را در لابه‌لای غبارهای تاریخ آن حس کرد. امیدواریم در پایان این مطلب درباره تاریخ، جغرافیا، معماری و گوشه‌گوشه آرامگاه سعدی اطلاعات جدیدی کسب کرده باشید و با کوله‌بار پُرتری به دیدن آن بروید. منتظر شنیدن انتقادات، نظرات و سوالات‌ شما هستیم.

یک کلیک تا سفر رزرو بلیط هواپیما و قطار با بهترین قیمت در یوتراوز
نوشته های مشابه
  • لیست کامل شهربازی‌های شیراز

    شهربازی‌های شیراز در لیست بهترین شهربازی‌های کشور قرار دارند. اکثر افراد باهدف بازدید از جاذبه‌های تاریخی به این شهر سفر می‌کنند، غافل از این‌‌که مدرن‌ترین و بزرگ‌ترین شهربازی مسقف کشور در شیراز واقع شده است. پس اگر به دنبال یک تفریح هیجان‌انگیز در شیراز هستید، یا اگر با کودکان خود سفر می‌کنید، این مطلب را از دست ندهید.

  • مسجد نصیرالملک شیراز

    مسجد نصیرالملک شیراز، معروف به مسجد صورتی، یکی از زیباترین مساجد دنیاست که به دلیل نقش‌های فراوان گل سرخ در کاشی‌کاری‌هایش، صورتی‌رنگ دیده می‌شود. این مسجد ایوانی به نام طاق مروارید دارد که مقرنس‌هایش شاهکار معماری‌اند. اما گردشگران از سرتاسر دنیا برای چیز دیگری به این مسجد می‌آیند؛ تجربه‌ای که احتمالا شما را به خواندن این صفحه یا به دیدار مسجد نصیرالملک کشانده است...

  • باغ عفیف‌ آباد؛ گلشن شیراز

    باغ عفیف آباد که در گذشته با نام باغ گلشن شناخته می‌شد، با تاریخ 500 ساله خود یکی از اصیل‌ترین باغ‌های ایرانی به‌شمار می‌رود. این باغ که ارثیه عفیفه خانم بوده، اکنون میزبان یکی از بزرگ‌ترین و جالب‌ترین موزه‌های اسلحه و ادوات جنگی در خاورمیانه‌ است. اگر به تاریخ و جغرافیای این باغ علاقه‌مندید، در ادامه مطلب همراه ما باشید.

دیدگاهتان را بنویسید