ترافیک دریایی زنده؛ مشاهده لحظهبهلحظه کشتیها
زمان مطالعه: 9 دقیقه
بازدید: 8946ترافیک دریایی زنده سیستمی برای ردیابی لحظهای کشتیها در سراسر جهان است. فناوری پیشرفته مذکور با جمعآوری دادهها ازطریق سیستمهای شناسایی خودکار، اطلاعات کشتیها شامل موقعیت و سرعت و جهت را روی نقشههای تعاملی در وبسایتها و اپلیکیشنها نمایش میدهد. در این مقاله، هر آنچه باید درباره چندوچون مشاهده ترافیک دریایی زنده بدانید، برایتان ذکر کردهایم.
ترافیک دریایی زنده چطور عمل میکند؟
دادههای کشتیها و شناورها از دورترین نقاط اقیانوس چطور روی خشکی به ما میرسد؟ در ادامه، نحوه عملکرد سامانه ردیابی کشتیها را به زبان ساده توضیح میدهیم. کار سخت و پیچیده مکانیابی دریایی ازطریق همکاری سیستمهای شناسایی خودکار AIS-Automatic Identification System و شبکههای آنلاین انجام میشود.
همه کشتیها به فرستنده AIS مجهز هستند که ازطریق سیگنالهای VHF (فرکانسهای ۱۶۱/۹۷۵ و ۱۶۲/۰۲۵ مگاهرتز) اطلاعاتشان شامل موقعیت و سرعت و نوع شناور را ارسال میکنند. گیرندههای زمینی در بندرها یا ساحلها و ماهوارهها این سیگنالهای AIS را دریافت و به سرورها منتقل میکنند. در مرحله بعد، دادههای جمعآوریشده به پلتفرمهای آنلاین فرستاده و روی اپلکیشنها و وبسایتها بهصورت زنده نمایش داده میشوند.
محدودیتهای ردیابی ترافیک دریایی زنده
با وجود پیشرفت چشمگیر سامانههای ترافیک دریایی زنده، این فناوری محدودیتهایی دارد که باید در تفسیر دادهها در نظر بگیرید. مهمترین محدودیت ردیابی ترافیک دریایی زنده، وابستگی این سیستمها به سیگنالهای AIS است. این یعنی اگر فرستنده AIS کشتی خاموش باشد یا بهدلایل فنی دچار اختلال شود، موقعیت آن شناور روی نقشه نمایش داده نخواهد شد.
همچنین، در آبهای آزاد و دور از سواحل پوشش گیرندههای زمینی وجود ندارند و دادهها فقط ازطریق ماهوارهها دریافت میشوند که با تأخیر زمانی همراه است و موقعیت کاملاً لحظهای را نشان نمیدهد.
افزونبراین، خدمه برخی از اطلاعات مانند مقصد و نوع کشتی یا وضعیت سفر را دستی وارد میکنند و احتمال خطای انسانی یا درج اطلاعات نادرست در آنها وجود دارد. ناگفته نماند که شناورهای نظامی و امنیتی و برخی از کشتیهای خاص ممکن است عمداً اطلاعات خود را مخفی یا دادههای غیرواقعی ارسال کنند.
ابزارهای ترافیک دریایی آنلاین
ردیابی ترافیک دریایی زنده سازوکار بسیار پیچیده و پرزحمتی دارد؛ اما وقتی به ما میرسد، با چند کلیک ساده بهصورت آنلاین نمایش داده میشود. در ادامه، تعدادی وبسایت و اپلیکیشن ردیابی کشتیها را معرفی میکنیم. اگر این موضوع برایتان جالب است، مقاله مشاهده هواپیماهای درحال پرواز زنده هم توجهتان را جلب خواهد کرد.
- MarineTraffic: موقعیت زنده بیش از ۵۵۰ هزار کشتی و اطلاعات فنی آنها شامل نوع و سرعت و حتی مالکیتشان را نشان میدهد. اپلیکیشن این ابزار نسخه رایگان با محدودیت و نسخه پولی برای ردیابی ماهوارهای دارد (دانلود اپلیکیشن MarineTraffic).
- VesselFinder: اطلاعات لحظهای بیش از ۲۰۰ هزار شناور را ردیابی میکند. در نسخه رایگان به اطلاعات پایه و تاریخچه ۲۴ ساعته موقعیت کشتیها دسترسی دارید (دانلود اپلیکیشن VesselFinder).
- CruiseMapper: اطلاعات ۲۰ هزار مسیر کروز شامل موقعیت کشتیهای کروز، برنامههای سفر، نقشههای عرشه و اطلاعات بندرها را نمایش میدهد (دانلود اپلیکیشن CruiseMapper).
- FleetMon: موقعیت و دادههای بیش از ۵۰۰ هزار کشتی را ردیابی میکند و با تمرکز بر بندرهای بزرگ، ابزاری برای تحلیل ترافیک دریایی دراختیار کاربران میگذارد (لینک دانلود اپلیکیشن از مراجع مطمئن همچون گوگلپلی موجود نیست).
- MyShipTracking: امکان مشاهده ترافیک دریایی زنده را با تکیه بر دادههای AIS زمینی فراهم میکند و موقعیت کشتیها را بهویژه در بندرها و مسیرهای پرتردد نمایش میدهد. این سرویس اطلاعات پایهای مانند موقعیت و سرعت و مسیر حرکت شناورها را ارائه میدهد و بیشتر برای ردیابی ساده و عمومی کشتیها کاربرد دارد (دانلود اپلیکیشن MyShipTracking).
- ShipFinder: ابزاری ساده برای مشاهده موقعیت زنده کشتیها براساس دادههای AIS است و اطلاعاتی مانند نام کشتی و سرعت و جهت حرکت را نمایش میدهد. پوشش این پلتفرم محدودتر از سرویسهای بزرگتر است؛ اما برای کاربران عادی که بهدنبال ردیابی سریع کشتیها هستند، گزینهای کاربردی محسوب میشود (دانلود اپلیکیشن ShipFinder).
- AIS Hub: شبکهای مبتنیبر گیرندههای AIS داوطلبانه است که دادههای زنده شناورها را جمعآوری میکند و نمایش میدهد. این پلتفرم بیشتر برای کاربران فنی و علاقهمندان حرفهای طراحی شده و تمرکز آن بر ارائه داده خام AIS است و امکانات گرافیکی پیشرفته یا تحلیلهای کاربرپسند ندارد.
مقایسه ابزارهای ترافیک دریایی
در جدول زیر، ابزارهای ترافیک دریایی را مقایسه کردهایم تا با هریک از آنها بیشتر آشنا شوید.
| AIS Hub | ShipFinder | MyShipTracking | FleetMon | CruiseMapper | VesselFinder | MarineTraffic | ویژگیها |
| وابسته به گیرندههای داوطلب | محدود | محدودتر و قویتر در بندرها و مسیرهای پرتردد | ۱۶۴ کشور | تمرکز بر کشتیهای کروز (≈۳۲۰ کشتی) | بیش از ۷ هزار منبع داده | بیش از ۵ هزار منبع داده | پوشش جهانی |
| متغیر (بسته به منبع) | خوب | خوب (نزدیک به لحظه واقعی) | عالی (با گزینه ماهوارهای) | عالی (برای کروزها) | عالی (هر چند دقیقه) | عالی (هر چند دقیقه) | ردیابی لحظهای |
| ندارد (داده خام) | تقریباً ندارد | بسیار محدود | تا ۳۰ روز (با اشتراک) | محدود | تا ۳ سال | تا ۲ سال | دسترسی به دادههای تاریخی |
| رایگان | رایگان | رایگان | رایگان + اشتراک (قیمت متغیر) | رایگان همراه با اشتراک (جزئیات نامشخص) | رایگان همراه با اشتراک از ماهانه ۷ دلار | رایگان همراه با اشتراک از ماهانه ۹ دلار | هزینه اشتراک |
| فنی و غیرکاربرپسند | بسیار ساده | ساده و عمومی | تخصصی و حرفهای | کاربرپسند (گردشگری) | ساده و بصری | ساده و بصری | رابط کاربری |
| داده خام AIS برای تحلیل | اطلاعات پایه مانند نام و سرعت و جهت | اطلاعات پایه نظیر موقعیت و سرعت و مسیر | تحلیل ناوگان و ردیابی ماهوارهای | نقشه عرشه و حوادث و اخبار کروز | شناور و آبوهوا و بندرها | شناور و آبوهوا و بندرها | اطلاعات اضافی |
| کاربران فنی و توسعهدهندگان | ردیابی سریع و سبک | ردیابی ساده و عمومی | حرفهای و سازمانی | گردشگری دریایی | عمومی همراه با نیمهحرفهای | عمومی همراه با نیمهحرفهای | کاربرد اصلی |
مشاهده ترافیک دریایی زنده به چه دردی میخورد؟
مشاهده ترافیک دریایی برای چه کسانی مفید است؟ ردیابی رادار کشتیهای درحال حرکت به زحمت و هزینه هنگفتش میارزد؟ در ادامه، کاربردهای این فناوری را با هم بررسی میکنیم.
- ایمنی دریایی: کمک به جلوگیری از برخورد کشتیها با نمایش موقعیت لحظهای آنها
- مدیریت ترافیک: فراهمکردن امکان برنامهریزی ورودوخروج شناورها برای بندرها و مقامهای دریایی
- لجستیک و حملونقل: ممکنکردن ردیابی ناوگان و بهینهسازی مسیرها و تخمین زمان رسیدن برای شرکتهای کشتیرانی
- جستوجو و نجات: کمک به امدادگران برای پیداکردن موقعیت کشتیها در مواقع اضطراری همچون تصادف یا نقص فنی
- نظارت: کمک به سازمانهای محیطزیستی و گمرکی برای نظارت بر فعالیتهای غیرقانونی همچون قاچاق و صید غیرمجاز
- اطلاعات عمومی: فراهمکردن امکان ردیابی کشتیها برای علاقهمندان به صنعت دریانوردی
آیا همه کشتیها در ترافیک دریایی زنده دیده میشوند؟
در پاسخ به این پرسش باید بگوییم خیر، همه کشتیها و شناورها الزاماً در سامانههای ترافیک دریایی زنده نمایش داده نمیشوند. طبق مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و کنوانسیون ایمنی جان در دریا (SOLAS)، فقط کشتیهای تجاری با تناژ ناخالص بیش از ۳۰۰ تن و کشتیهای مسافربری و شناورهایی که در مسیرهای بینالمللی تردد میکنند، به نصب و فعالسازی سیستم شناسایی خودکار (AIS) ملزم هستند.
درمقابل، قایقهای تفریحی کوچک و شناورهای ماهیگیری سنتی و بسیاری از شناورهای محلی الزام قانونی برای استفاده از AIS ندارند و در نقشههای ترافیک دریایی دیده نمیشوند. همچنین، برخی کشتیها بهدلایل فنی و ایمنی یا عملیاتی، ممکن است بهطور موقت سیگنال AIS خود را خاموش کنند که باعث ناپدیدشدن آنها از سامانههای ردیابی میشود.
شناورهای نظامی و امنیتی نیز اغلب یا بهکلی در سامانههای ترافیک دریایی زنده نمایش داده نمیشوند یا اطلاعات موقعیت آنها بهصورت محدود و تأخیردار منتشر میشوند. بنابراین، مشاهدهنشدن کشتیها در ترافیک دریایی زنده لزوماً بهمعنای نبود آنها در دریا نیست و میتواند نتیجه محدودیتهای قانونی و فنی یا امنیتی سیستمهای ردیابی باشد.
ترافیک دریایی زنده همان رادار واقعی است؟
یکی از برداشتهای نادرست رایج این است که سامانههای ترافیک دریایی زنده همان رادار واقعی کشتیها هستند؛ درحالیکه این دو از نظر ماهیت و منبع داده با هم تفاوت دارند. ترافیک دریایی زنده مبتنیبر دادههایی است که کشتیها بهصورت داوطلبانه ازطریق سیستم شناسایی خودکار (AIS) ارسال میکنند.
دادههای مذکور شامل موقعیت، سرعت، مسیر حرکت و مشخصات شناور هستند و پساز دریافت بهواسطه گیرندههای ساحلی یا ماهوارهای، با اندکی تأخیر روی نقشههای آنلاین نمایش داده میشوند. در مقایسه با ترافیک دریایی زنده، رادار دریایی سامانه نظارتی فعالی است که با ارسال و دریافت امواج رادیویی و وجود و موقعیت اجسام را بدون نیاز به ارسال اطلاعات بهوسیله کشتی شناسایی میکند.
رادارهای کشتی در اختیار بندرها، مرکز کنترل ترافیک دریایی (VTS)، نیروی دریایی و کشتیها قرار دارند و اطلاعات آنها عمومی یا در دسترس عموم کاربران اینترنت نیستند. به همین دلیل، مشاهده کشتیها در سامانههای ترافیک دریایی زنده بهمعنای شناسایی قطعی آنها بهواسطه رادار دریایی نیست و برعکس، نبودن شناورها روی نقشه الزاماً بهمعنای نبود فیزیکی آن در دریا نیست.
سخن آخر
ترافیک دریایی زنده ابزاری قدرتمند برای مشاهده و ردیابی کشتیها در مقیاس جهانی است که با تکیه بر دادههای سیستم شناسایی خودکار (AIS)، اطلاعاتی مانند موقعیت و سرعت و مسیر حرکت شناورها را بهصورت آنلاین نمایش میدهد. این فناوری با ترکیب گیرندههای ساحلی و ماهوارهای، امکان پایش تردد کشتیها را برای کاربران عمومی و فعالان صنعت دریانوردی و نهادهای تخصصی فراهم کرده است.
وابستگی به سیگنالهای AIS باعث میشود تا پوشش این سامانهها کامل و بینقص نباشد. خاموشبودن فرستندهها، محدودیت پوشش در آبهای آزاد، خطای انسانی در ورود اطلاعات و ملاحظات امنیتی ازجمله عواملی هستند که میتوانند دقت دادهها را کاهش دهند. همچنین، ترافیک دریایی زنده با رادار واقعی تفاوت دارد و نباید آن را معادل نظارت راداری قطعی دانست.
شما نیز تاکنون از ابزارهای ترافیک دریایی زنده استفاده کردهاید؟ دیدگاههای خود را با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
آیا ترافیک دریایی زنده همان رادار واقعی کشتیهاست؟
خیر، ترافیک دریایی زنده مبتنیبر دادههای ارسالی AIS است؛ اما رادار دریایی سامانهای فعال و غیرعمومی است که بدون نیاز به ارسال اطلاعات بهوسیله کشتی، اجسام را شناسایی میکند.
ترافیک دریایی زنده چگونه موقعیت کشتیها را دریافت میکند؟
این سامانه با دریافت سیگنالهای AIS که کشتیها ازطریق فرکانسهای VHF ارسال میکنند و انتقال آنها بهواسطه گیرندههای ساحلی و ماهوارهها، دادهها را جمعآوری میکند و روی وبسایتها و اپلیکیشنها نمایش میدهد.
چرا بعضی از کشتیها در ترافیک دریایی زنده دیده نمیشوند؟
بهدلیل خاموشبودن یا اختلال در AIS، نداشتن الزام قانونی (مانند قایقهای کوچک)، محدودیت پوشش ماهوارهای و دلایل امنیتی بهویژه برای شناورهای نظامی و امنیتی بعضی از کشتی ها در ترافیکی دریایی زنده دیده نمیشوند.
چه ابزارهایی برای مشاهده ترافیک دریایی زنده وجود دارد؟
در وبسایتهای MarineTraffic ،VesselFinder ،CruiseMapper ،FleetMon و… امکان استعلام کشتیها شامل موقعیت، سرعت، نوع مالکیت و دادههای فنی آنها وجود دارد.
برنامه مارین ترافیک ایران چیست؟
MarineTraffic پلتفرم بینالمللی برای ردیابی ترافیک دریایی به زبان انگلیسی است. در زمان نگارش مقاله حاضر، مارین ترافیک فارسی یا برنامهای مشابه آن با قابلیت ردیابی عمومی ترافیک دریایی وجود ندارد.
سامانه ردیابی کشتی ها چه تفاوتی با رادار کشتی جنگی دارد؟
فناوری پایه در ترافیک دریایی زنده سیستم AIS با سیگنالهای VHF (فرکانسهای ۱۶۱/۹۷۵ و ۱۶۲/۰۲۵ مگاهرتز) و در رادار جنگی، امواج رادیویی با فرکانسهای بالاست. ترافیک دریایی زنده برای اهداف عمومی طراحی شده و دادههایش برای عموم مشهود است؛ اما رادار کشتی جنگی کاربری نظامی دارد و دادههایش فقط دردسترس خدمه کشتی و فرماندهان است.
برای دانلود برنامه کشتی داران به کجا مراجعه کنیم؟
سامانه کشتیداران پلتفرمی آنلاین در حوزه چارترینگ (اعلام بار) دریایی است که میتوانید آن را ازطریق وبسایت kashtidaran.com دانلود کنید.
